Narodowy Instytut Dziedzictwa en
Kościoły drewniane Śląska Opolskiego

kolekcja

Kościoły drewniane Śląska Opolskiego

56

Kościoły drewniane Śląska Opolskiego

Drewniane kościoły są charakterystycznym elementem pejzażu opolskich wsi. Otoczone starymi, zadbanymi cmentarzami i okazałymi drzewami od wieków gromadzą mieszkańców podczas nabożeństw, spajając lokalne wspólnoty podczas tradycyjnych obrzędów.

Większość z zachowanych 65 świątyń znajduje się w północnej części województwa. Są to głównie kościoły wzniesione w konstrukcji zrębowej, na planie prostokąta, z węższym, trójbocznie (w starszych obiektach – prosto) zamkniętym prezbiterium od wschodu oraz wtórnie dostawioną wieżą po stronie zachodniej, wzniesioną w konstrukcji słupowej i  oszalowaną deskami lub gontem. Sporadycznie występują kościoły salowe, z prezbiterium szerokości nawy. W konstrukcjach bezwieżowych dominantę tworzy okazała sygnaturka umieszczona na kalenicy. Kościoły nakryte są dachami siodłowymi: jednokalenicowymi o różnym kącie nachylenia połaci nad nawą i prezbiterium, lub odrębnymi nad każdą z części. Bardziej różnorodne są kształty nakryć wież: dachy cztero- i ośmiospadowe o różnych wysokościach, cebulaste hełmy barokowe, itp.

Prostokątne zakrystie sytuowano po stronie północnej, między prezbiterium a nawą. W kościołach protestanckich na górnej kondygnacji zakrystii umieszczano lożę kolatorską do której prowadziło osobne wejście; wsparte na słupach loże ciągnęły się także we wnętrzu, wzdłuż ścian nawy. Nietypowe rozwiązania prezentuje kościół w Gościęcinie, w którym funkcję zakrystii pełni północne skrzydło transeptu. Dopełniające bryłę kruchty znajdują się przed wejściami do kościoła, przy południowej ścianie nawy lub przy zachodniej ścianie wieży.

Wnętrza kościołów cechuje znaczna różnorodność: obok bogato dekorowanych kościołów (Miechowa, Michalice, Maciejowice, Ochodze, Stare Olesno, Bąków, Bierdzany, Baborów), w których obok polichromowanych stropów i ścian zachowało się także bogate wyposażenie, zdarzają się też skromne, o ścianach pokrytych boazerią. We wszystkich zachowała się jednak niepowtarzalna atmosfera i nieuchwytny duch miejsca. 

photo

Kościół filialny pw. św. św. Marcina i Bartłomieja, ob. kościół cmentarny

Borki Wielkie

photo

Kościół filialny pw. św. Marii Magdaleny

Boroszów

photo

Kościół filialny pw. św. Rocha

Dobrzeń Wielki

photo

Kościół filialny pw. św. Mikołaja i MB Częstochowskiej

Goła

photo

Kościół fil. pw. św. Rocha

Grodzisko

photo

Kościół pw. Świętej Trójcy

Jaworzno

photo

Kościół filialny pw. św. Barbary

Kolanowice

photo

Kościół fil., ob. par. pw. Narodzenia Św. Jana Chrzciciela

Kozłowice

photo

Kościół odpustowy pw. św. Anny

Olesno

photo

Kościół fil. pw. św. Marii Magdaleny

Zimna Wódka

photo

Kościół filialny pw. Św. Trójcy

Baldwinowice

photo

Kościół par. pw. św. Elżbiety Węgierskiej

Klucz

photo

Kościół parafialny pw. św. Michała Archanioła

Michalice

photo

Kościół fil. pw. Matki Bożej Śnieżnej

Olszowa

photo

Kościół par. pw. św. Marii Magdaleny

Stare Olesno

photo

Kościół par. pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny

Uszyce

photo

Kościół par. pw. św. Leonarda

Wierzbie

photo

Kościół cmentarny pw. św. Barbary

Strzelce Opolskie

photo

Kościół fil. pw. św. Judy Tadeusza

Przewóz

photo

Kościół parafialny pw. św. Marcina i Matki Bożej Królowej Świata

Ochodze

photo

Kościół ewangelicki, ob. parafialny pw. św. Franciszka

Malnia

photo

Kościół ewangelicki, ob. rzym.-kat. fil. pw. Narodzenia NMP

Brzezinki

photo

Kościół par., ob. fil. pw. Narodzenia NMP

Chocianowice

photo

Kościół ewangelicki

Gierałcice

photo

Kościół ewangelicki, ob. rzym.-kat. fil. pw. Matki Bożej Częstochowskiej

Krasowice

photo

Kościół fil. pw. Serca Pana Jezusa i św. Jadwigi Śląskiej

Komorzno

photo

Kościół ewangelicki

Maciejów

photo

Kościół ewangelicki, ob. fil. pw. św. św. Piotra i Pawła

Rożnów

photo

Kościół par., ob. fil. pw. Wniebowzięcia NMP

Krzyżowice

photo

Kościół ewangelicki, ob. pol.-kat. par. pw. św. św. Ap. Piotra i Pawła

Obórki

photo

Kościół ewangelicki, ob. rzymskokatolicki fil. pw. Wniebowzięcia NMP

Radomierowice

photo

Kościół cmentarny pw. św. Józefa

Baborów

photo

Kościół cmentarny pw. św. Krzyża

Głogówek

photo

Kościół ewangelicki, ob. fil. pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa

Proślice

photo

Kościół fil. pw. św. Wawrzyńca

Laskowice

photo

Kościół fil. pw. Wniebowzięcia NMP i św. Jakuba

Lasowice Małe

photo

Kościół fil. pw. św. Jana Chrzciciela

Wędrynia

photo

Kaplica cmentarna

Dziergowice

photo

Kościół parafialny pw. św. Jadwigi

Bierdzany

photo

Kościół odpustowy pw. św. Brykcjusza

Gościęcin

photo

Kościół ewangelicki, ob. fil. rzym.-kat. pw. św. Jana Chrzciciela

Biskupice

photo

Kościół ewangelicki, ob. rzym.-kat. fil. p.w. św. Jana Chrzciciela

Gołkowice

photo

Kościół ewangelicki, ob. rzym.-kat. fil. p.w. św. Jacka

Miechowa

photo

Kościół ewangelicki, ob. rzym.-kat. p.w. Matki Boskiej Królowej Polski

Jakubowice

photo

Kościół cmentarny p.w. św. Walentego

Dobrodzień

photo

Kaplica cmentarna

Szemrowice

photo

Kościół fil. p.w. św. Małgorzaty

Jamy

photo

Kaplica cmentarna

Ligota Górna

photo

Kościół fil. pw. św. Antoniego

Sowczyce

photo

Kościół cmentarny pw. Matki Boskiej i św. Andrzeja

Popielów

photo

Kościół cmentarny, ob. par. p.w. św. Jadwigi

Biskupice

photo

Kościół par. p.w. św. Marcina

Żytniów

photo

Kościół fil. p.w. Nawiedzenia NMP i św. Jadwigi

Szczepanek

photo

Kościół par. p.w. Wniebowzięcia NMP

Biestrzykowice

photo

Kościół ewangelicki, ob. rzym.-kat. par. p.w. Św. Trójcy

Krzywiczyny

photo

Kościół par. p.w. Podwyższenia Krzyża Św.

Radawie