Kościół fil., ob. par. pw. Narodzenia Św. Jana Chrzciciela, Kozłowice
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Kościół fil., ob. par. pw. Narodzenia Św. Jana Chrzciciela

Kozłowice

photo

Przykład tradycyjnej, sakralnej architektury drewnianej z początku XVII w., laureat konkursu „Zabytek zadbany” w 2005 r. Posiada piękne wnętrze bogato zdobione polichromią powstałą ok. poł. XVIII w. i w 1 poł. XIX w.

Historia

Pierwsze wzmianki o Kozłowicach pochodzą z 1423 r. i nie zawierają informacji o kościele. Świątynia istniała w Kozłowicach w 2 poł. XVII w., co potwierdzają wzmianki w protokołach powizytacyjnych oraz napisy na dzwonach odlanych w 1651 r., znajdujących się obecnie na terenie Niemiec. Według miejscowej legendy kościół wzniesiono pierwotnie we wsi Chudoba, jednak stał się on przedmiotem karcianej rozgrywki i po przegranej - został rozebrany na części i furmankami przewieziony na nowe miejsce. W 1744 r. dobra kozłowickie stały się własnością rodziny Paczyńskich, którzy w 2 poł. XVIII w. sfinansowali wykonanie dekoracji malarskiej we wnętrzu kościoła - w malowanym kartuszu nad dawnym, południowym wejściem widnieje data „1762”, na chórze muzycznym znajdują się dwa kartusze herbowe: Topór i Ciołek. Według inskrypcji na tylnej ścianie ołtarza głównego, został on odnowiony w 1848 r. przez zakrystianina Jana Klechę. W 1908 r. przeprowadzono remont kościoła, w 1942 r. miała miejsce ponowna jego konsekracja. Za datę utworzenia parafii w Kozłowicach uznaje się rok 1957, wcześniej wchodziła ona w skład parafii w Gorzowie Śląskim. W 2005 roku kościół został laureatem konkursu generalnego konserwatora zabytków pn. "Zabytek Zadbany".

Opis

Do kościoła prowadzi lipowa aleja, a od północy przylega cmentarz parafialny, z alejkami wyłożonymi kostką granitową. Orientowany, z krótką, niemal kwadratową nawą, do której od wschodu przylega trójbocznie zamknięte prezbiterium wraz z zakrystią, a od strony zachodniej - kwadratowa wieża. Kościół o zwartej, harmonijnej bryle. Niska wieża kryta jest dachem namiotowym, nawa - dachem dwuspadowym, niższe prezbiterium i zakrystia z lożą kolatorską na piętrze są równej wysokości, kryte dachami wielopołaciowymi. Loża jest dostępna od zewnątrz schodami, do wnętrza kościoła otwarta prostokątnym otworem. Drewniany kościół został wzniesiony w konstrukcji zrębowej, na nowszej podmurówce, z wieżą w konstrukcji słupowej. Ściany nawy wzmocnione są lisicami. Elewacje korpusu szalowane są gontem, wieży - deskami w układzie pionowym. Dachy kryte są gontem. We wnętrzu znajduje się pozorne sklepienie kolebkowe, nad nawą nieco wyższe. Płaskie odcinki stropowe przy ścianach nawy podparte są dwiema parami słupów; dwuczęściowych, z podwójnymi bogato zdobionymi głowicami. Pozostałe stropy w kościele - belkowe. Otwory okienne prostokątne, w prezbiterium okrągłe. Wnętrze pokrywa bogata polichromia, pochodząca z XVIII w. w prezbiterium i nawie, z pocz. XIX w. - na sklepieniach. Na ścianach malowana jest dekoracja o motywach architektonicznych, kartusze herbowe, ornamenty regencyjno - rokokowe, postaci świętych we wnękach, itp. Na sklepieniu prezbiterium i nawy malowidła z przedstawieniami figuralnymi na tle nieba. W tęczy znajdują się dwie belki, do których przymocowany jest drewniany krucyfiks. Chór muzyczny z parapetem wybrzuszonym w części środkowej, wsparty na ozdobnych słupach. Ołtarz główny w stylu późnobarokowym (1 poł. XVIII w.), architektoniczny, z rzeźbami i obrazami w jednolitej stylistyce.

Z zewnątrz ogólnodostępny, wnętrza dostępne podczas nabożeństw lub po uzgodnieniu z księdzem proboszczem.

Oprac. Ewa Kalbarczyk-Klak, OT NID w Opolu , 2.09.2014 r.

 

Bibliografia

  • Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, t. VII, z. 10, red. T. Chrzanowski i M. Kornecki, s. 12-13.
  • Emmerling D., Wierzgoń A., Opolskie kościoły drewniane, Opole 2006, s. 45.
  • Karta ewidencyjna zabytku architektury: Kościół parafialny p.w. Narodzenia św. Jana Chrzciciela, oprac. tekstu L. Pyrkosz, archiwum WUOZ w Opolu.
  • Strona internetowa parafii w Kozłowicach, 01.09.2014 r.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: 1 poł. XVII w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Kozłowice
  • Lokalizacja: woj. opolskie, pow. oleski, gmina Gorzów Śląski - obszar wiejski
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy