Kościół ewangelicki, ob. parafialny pw. św. Franciszka, Malnia
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Kościół ewangelicki, ob. parafialny pw. św. Franciszka

Malnia

photo

Wzniesiony na początku XIX w. drewniany, ewangelicki kościół jest przykościóładem obiektu translokowanego, który po przeniesieniu pełni funkcję świątyni katolickiej. Nietypowe jest też wykorzystanie obiektu jako nadziemnej części dwupoziomowego kompleksu kościelnego. Charakterystyczna sylwetka kościoła jest dobrze widoczna w krajobrazie podczas podróży autostradą.

Historia

Kościół został zbudowany w latach 1801-04 we wsi Kostów, w powiecie kluczborskim. Pełnił wówczas funkcję kościoła ewangelickiego i wyróżniał się bogatym wyposażeniem, posiadał m.in. późnogotycki ołtarz główny przeniesiony do niego z Łowkowic, epitafia, późnorenesansową skrzynię w zakrystii i pojedyncze rokokowe elementy dekoracyjne. W 1943 r. przebudowano chór muzyczny i empory. W latach 1966-68, gdy kościół stanowił własność parafii ewangelickiej w Wołczynie, wymienione zostało pokrycie dachowe. Niedługo potem, w latach 1976-78, budynek został przeniesiony do Malni, gdzie pełni rolę katolickiego kościoła parafialnego.

Opis

W obecnej lokalizacji kościół stanowi nadziemną część kompleksu kościelnego, posadowiony na wzniesieniu, na stropie dolnego budynku. Znajduje się przy południowo - zachodnim skraju wsi, pomiędzy drogą wojewódzką 423 z Opola do Kędzierzyna-Koźla a równoległą do niej Odrą i ok. 300 m na północ od autostrady. Kościółek jest zwrócony prezbiterium ku zachodowi, na wschód od niego znajduje się plac/taras z wejściem do kościoła dolnego. Plan drewnianego kościoła skościółada się z przylegających do siebie kwadratowej nawy z niewielką kruchtą od strony wieży oraz trójbocznie zamkniętego prezbiterium z zakrystią od północy. Dominantą bryły jest czworoboczna wieża wznosząca się nad wschodnią częścią nawy, kryta wysokim neobarokowym hełmem z latarnią, zwieńczoną kulą i chorągiewką z datą 1804. Pozostałe części kościoła nakryte są dachami siodłowymi, zakończonymi przy ścianach krótkim okapem nad profilowanym gzymsem koronującym. Nad zakrystią - daszek pulpitowy. Wzniesiony został w konstrukcji zrębowej, z wieżą w konstrukcji słupowej. Dachy pokryte są gontem, hełm nad wieżą - blachą. Kościół nie jest oszalowany. Jednoprzestrzenne wnętrze przekryte jest stropem płaskim, z nałożoną dekoracją o boazeryjnym charakterze. Wzdłuż trzech ścian nawy biegnie wsparty na profilowanych słupach chór z balaskową barierką, w części środkowej nieznacznie wygięty łukowo do przodu. Belka tęczowa prosta, z napisem. Pojedyncze otwory okienne w nawie i prezbiterium są prostokątne, okienko w prezbiterium ma kształt leżącego owalu, otwory dzwonne w wieży są zamknięte nadwieszonym łukiem odcinkowym. Otwór wejściowy w elewacji południowej jest zamknięty łukiem, pozostałe są prostokątne. Zabytkowe wyposażenie nie zostało przeniesione wraz z kościołem, obecne ma współczesny charakter.

Z zewnątrz kościół jest ogólnodostępny, wnętrze dostępne podczas nabożeństw lub po uzgodnieniu z księdzem proboszczem.

Oprac. Ewa Kalbarczyk-Klak, OT NID w Opolu, 9.10.2014 r.

 

Bibliografia

  • Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. VII: Województwo opolskie, z.4:  powiat kluczborski, oprac. T. Chrzanowski, M. Kornecki, s. 28.
  • Lutsch H., Verzeichnis der Kunstdenkmäler der Provinz Schlesien, Bd. 4: Die Kunstdenkmäler des Reg.-Bezirks Oppeln, T. 2, Breslau 1894, s. 278.
  • Dienwiebel H., Oberschlesische Schrottholzkirchen, Breslau 1938.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: 1801-1804
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Malnia
  • Lokalizacja: woj. opolskie, pow. krapkowicki, gmina Gogolin - obszar wiejski
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy