kaplica Omdlenia Matki Boskiej, Bugaj
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

kaplica Omdlenia Matki Boskiej

Bugaj

photo

Wpisana w krajobraz i umieszczona pośrodku alejki rzeźba stanowi scenografię, konstruującą przestrzeń modlitewną pątników celebrujących Dróżki Matki Boskiej. Poprzez swój empiryczny charakter komunikuje z uczuciem Marii, które towarzyszyło jej w chwili, gdy widziała spływające z ubiczowanego Jezusa strugi krwi.

Historia

Kaplicę wybudowano dopiero w XIX w. Budynek od razu stał się uzupełnieniem stacji Dróżek Matki Boskiej, którą dotychczas wyznaczał kamień, symbolizujący wedle jednych podań miejsce, z którego Maria patrzyła na biczowanie swojego syna, a wedle drugich omdlała po dostrzeżeniu na ziemi kropelek krwi Chrystusa. W 1869 r. została postawiona kamienna kaplica z figurą omdlewającej Marii, która została wybudowana staraniem o. Dydaka Baturyna z ofiar pątników (m. in. rodzin Goroczkowej z Polanki k. Myślenic, Garbienia z Sułkowic).
Obiekt wyznacza ósmą stację Dróżek Matki Boskiej w cyklu Boleści Matki Boskiej. 

Opis

Kaplica zlokalizowana w dolinie między Górą Syjon a Górą Moria, na spadku terenu, w drodze między Kaplicą Serca Matki Boskiej a Wieczernikiem. Obiekt reprezentuje styl eklektyczny. W formie jest bardzo podobna do kaplicy św. Weroniki. Kapliczka słupowa na planie kwadratu. Na trzystopniowym postumencie ustawiono kamienny posąg Matki Boskiej, zwróconej twarzą w stronę Ratusza Piłata. Nad figurą rozpościera się podtrzymywany przez cztery ośmioboczne kolumny kwadratowy baldachim. Między kolumnami ustawiono podparte filarami arkady. Filary i dostawione do nich kolumny podtrzymują pełne belkowanie, wyłamujące się na wysokości kolumn. Filary, kolumny i arkady bogato zdobione dekoracją rzeźbiarską, nawiązującą formami do gotyckich. Baldachim zdobią obeliski: cztery mniejsze rozmieszczone na narożnikach na przedłużeniu kolumn oraz jeden – najwyższy, pośrodku dachu. Zwieńczenia obelisków stanowią rzeźbione kwiatony. Rzeźba Matki Boskiej pełnowymiarowa, masywna, przedstawiająca omdlewającą postać kobiecą. Kaplicę otacza żelazna krata ustawiona na najwyższym stopniu postumentu. Przed kaplicą leży kamień z wyrzeźbionym na nim krzyżem patriarchalnym.

Zabytek dostępny.

Oprac. Mirosław Płonka, OT NID w Krakowie, 15-09-2017 r.

Bibliografia

  • Chadam A. OFM, Zarys dziejów Kalwarii Zebrzydowskiej. Kalwaria Zebrzydowska 1984.
  • Katalog zabytków sztuki w Polsce. Powiat Wadowicki, oprac. J. Szablowski. T. 1, z.14, Warszawa 1953.
  • Łepkowski J., Kalwarya Zebrzydowska i jej okolice. Kraków 1850.
  • Mitkowska A., Czynnik tradycji miejsca w kreowaniu krajobrazów kalwaryjskich (szkic problematyki) [w:] Geografia i sacrum, red. B. Domański, S. Skiba. Kraków 2005, s. 329-335.
  • Mitkowska A., Kalwarie europejskie jako pielgrzymkowe ogrody pamięci. „Czasopismo techniczne”, z. 7, 2012.
  • Mitkowska A., Kompozycja przestrzenna Kalwarii Zebrzydowskiej. „Kwartalnik Architektury i Urbanistyki”, t. XX, z. 2, 1975.
  • Murawiec W., Kalwaria Zebrzydowska. Informator-przewodnik po zabytkach architektury sakralnej. Nr 1, wyd. III, Kalwaria Zebrzydowska 1987.
  • Szablowski J., Architektura Kalwarji Zebrzydowskiej (1600-1702). „Rocznik Krakowski”, red. J. Muczkowski, t. XXIV, 1933.
  • Wyczawski H. OFM, Dzieje Kalwarii Zebrzydowskiej. Kraków 1947.
  • Zabytki sztuki w Polsce. Małopolska, red. W. Bałus, D. Popp. Warszawa 2016, s. 507-509.
  • Zinkow J., Wokół Kalwarii Zebrzydowskiej i Lanckorony. Przewodnik monograficzny. Kalwaria Zebrzydowska 2000.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kaplica
  • Chronologia: 1869 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Bugaj
  • Lokalizacja: woj. małopolskie, pow. wadowicki, gmina Kalwaria Zeb. - obszar wiejski
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy