kaplica św. Weroniki, Bugaj
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

kaplica św. Weroniki

Bugaj

photo

W cyklu Drogi Krzyżowej Christiana van Adrichema szósta stacja upamiętnia kobietę nazwaną w tradycji Weroniką, która otarła zakrwawioną twarz Jezusa. Kaplica św. Weroniki wzniesiona w drugiej fazie budowy kompleksu kalwaryjnego (1623-1641) z fundacji Jana Zebrzydowskiego. Wpisana w krajobraz i umieszczona pośrodku alejki rzeźba stanowi scenografię, konstruująca przestrzeń modlitewną dla pątników celebrujących Dróżki Pana Jezusa.

Historia

Kaplica św. Weroniki została wzniesiona z fundacji Jana Zebrzydowskiego po 1632 r. Od początku była w formie rzeźby nakrytej kamiennym baldachimem. Stojąca pośrodku brukowanej alejki kobieca postać stawała się współuczestnikiem zmierzającego na Golgotę (Żarek) pochodu pątników. Wskutek daleko idących zniszczeń w 1926 r. zastąpiono uszkodzoną kaplicę nową, ale zachowano jej pierwotną XVII-wieczną formę. W czasie odbudowy kapliczki dołożono w podstawie figury jeden stopień, przez co postać św. Weroniki znalazła się ponad głowami tłumu, przemierzającego trasę Drogi Krzyżowej. Kapliczka od samego początku wpisywała się w kontekst krajobrazu naturalnego i po dzień dzisiejszy osadzona jest w sąsiedztwie dębów, które rozmieszczone rzędami wyznaczają granice alejki.
Obiekt wyznacza 17-stą stację Dróżek Pana Jezusa, wchodzącą w skład cyklu Drogi Krzyżowej.

Opis

Kaplica zlokalizowana w połowie trasy między kaplicą Cyrenejczyka a Bramą Zachodnią, ok. 150 m od drogi głównej. Obiekt reprezentuje styl eklektyczny. Kapliczka słupowa na planie kwadratu. Na trzystopniowym postumencie ustawiono kamienny posąg św. Weroniki. Nad figurą rozpościera się podtrzymywany przez cztery jońskie kolumny kwadratowy baldachim. Między kolumnami ustawiono podparte filarami arkady. Filary i dostawione do nich kolumny podtrzymują pełne belkowanie, wyłamujące się na wysokości kolumn. Baldachim zdobią obeliski: cztery mniejsze rozmieszczone na narożnikach na przedłużeniu kolumn oraz jeden - najwyższy pośrodku dachu. Kaplicę otacza żelazna krata ustawiona na najwyższym stopniu postumentu.

Zabytek dostępny.

Oprac. Mirosław Płonka, OT NID w Krakowie, 15-09-2017 r.

Bibliografia

  • Chadam A. OFM, Zarys dziejów Kalwarii Zebrzydowskiej. Kalwaria Zebrzydowska 1984.
  • Katalog zabytków sztuki w Polsce. Powiat Wadowicki, oprac. J. Szablowski. T. 1, z.14, Warszawa 1953.
  • Łepkowski J., Kalwarya Zebrzydowska i jej okolice. Kraków 1850.
  • Mitkowska A., Czynnik tradycji miejsca w kreowaniu krajobrazów kalwaryjskich (szkic problematyki) [w:] Geografia i sacrum, red. B. Domański, S. Skiba. Kraków 2005, s. 329-335.
  • Mitkowska A., Kalwarie europejskie jako pielgrzymkowe ogrody pamięci. „Czasopismo techniczne”, z. 7, 2012.
  • Mitkowska A., Kompozycja przestrzenna Kalwarii Zebrzydowskiej. „Kwartalnik Architektury i Urbanistyki”, t. XX, z. 2, 1975.
  • Murawiec W., Kalwaria Zebrzydowska. Informator-przewodnik po zabytkach architektury sakralnej. Nr 1, wyd. III, Kalwaria Zebrzydowska 1987.
  • Szablowski J., Architektura Kalwarji Zebrzydowskiej (1600-1702). „Rocznik Krakowski”, red. J. Muczkowski, t. XXIV, 1933.
  • Wyczawski H. OFM, Dzieje Kalwarii Zebrzydowskiej. Kraków 1947.
  • Zabytki sztuki w Polsce. Małopolska, red. W. Bałus, D. Popp. Warszawa 2016, s. 507-509.
  • Zinkow J., Wokół Kalwarii Zebrzydowskiej i Lanckorony. Przewodnik monograficzny. Kalwaria Zebrzydowska 2000.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kaplica
  • Chronologia: 1926 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Bugaj
  • Lokalizacja: woj. małopolskie, pow. wadowicki, gmina Kalwaria Zeb. - obszar wiejski
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy