kaplica Most Anielski, Brody
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

kaplica Most Anielski

Brody

photo

Wykonany na początku XX w. most nawiązuje swoją formą i szatą stylową do baroku, przez co można zaliczyć go do nurtu historyzmu. Stanowi doskonały przykład wpisania funkcji komunikacyjnej w funkcję kultową całego założenia kalwaryjnego, wkomponowanych w krajobraz naturalny.

Historia

Most w tym miejscu na rzece Skawince istniał już w XVIII w. W l. 20. XIX w. zerwała go woda i kustosz o. Gaudenty Thynell wybudował na jego miejscu w 1824 r. trwalszy most kamienny. Jednak i ten zerwała powódź. Wówczas w 1884 r. powstał nowy most z ciosów kamienia. Po 19-nastu latach most popadł jednak w ruinę. Pojawienie się nowszych technologii (żelbetonu) umożliwiło wybudowanie znacznie trwalszego i bezpieczniejszego mostu, który zaprojektował w 1907 r. architekt br. Kamil Żarnowski OFM. Budowę mostu ufundował kustosz o. Felicjan Fierek. W 1913 r. udekorowano most czterema kamiennymi posągami aniołów, ustawionymi w narożnikach, od których bierze się jego nazwa – Most Anielski. Rzeźby wykonał bochnianin Wojciech Samek. W l. 1989-1991 przeprowadzono gruntowny remont obiektu.
Most Anielski nie wyznacza żadnej ze stacji dróżek kalwaryjskich, ale pełni funkcję komunikacyjną dla pątników, zmierzających z Grobku Matki Boskiej do Kaplicy Apostołów Triumfujących.

Opis

Most Anielski zlokalizowany jest na rzeczce Skawince (zw. Cedronem), w okolicy Kaplicy Jana Nepomucena, patrona mostów. Reprezentuje styl historyzmu. Wybudowany z żelbetonu o jednej arkadzie. Dół mostu został obłożony kamienną okładziną. Przy bocznych filarach ustawiono stożkowe szkarpy. Most zdobi kamienna klasycyzująca balustrada, oraz ustawione na narożnikach balustrady posągi Archaniołów: Michała, Rafała, Gabriela i Anioła Stróża, wykonane w wapieniu pińczowskim. Nad arkadą umieszczono podest, do którego prowadzą siedmiostopniowe schody (z obu jego stron).

Zabytek dostępny.

Oprac. Mirosław Płonka, OT NID w Krakowie, 15-09-2017 r.

Bibliografia

  • Chadam A. OFM, Zarys dziejów Kalwarii Zebrzydowskiej. Kalwaria Zebrzydowska 1984.
  • Katalog zabytków sztuki w Polsce. Powiat Wadowicki, oprac. J. Szablowski. T. 1, z.14, Warszawa 1953.
  • Łepkowski J., Kalwarya Zebrzydowska i jej okolice. Kraków 1850.
  • Mitkowska A., Czynnik tradycji miejsca w kreowaniu krajobrazów kalwaryjskich (szkic problematyki) [w:] Geografia i sacrum, red. B. Domański, S. Skiba. Kraków 2005, s. 329-335.
  • Mitkowska A., Kalwarie europejskie jako pielgrzymkowe ogrody pamięci. „Czasopismo techniczne”, z. 7, 2012.
  • Mitkowska A., Kompozycja przestrzenna Kalwarii Zebrzydowskiej. „Kwartalnik Architektury i Urbanistyki”, t. XX, z. 2, 1975.
  • Murawiec W., Kalwaria Zebrzydowska. Informator-przewodnik po zabytkach architektury sakralnej. Nr 1, wyd. III, Kalwaria Zebrzydowska 1987.
  • Wyczawski H. OFM, Dzieje Kalwarii Zebrzydowskiej. Kraków 1947.
  • Zabytki sztuki w Polsce. Małopolska, red. W. Bałus, D. Popp. Warszawa 2016, s. 507-509.
  • Zinkow J., Wokół Kalwarii Zebrzydowskiej i Lanckorony. Przewodnik monograficzny. Kalwaria Zebrzydowska 2000

Informacje ogólne

  • Rodzaj: most
  • Chronologia: 1907 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Brody
  • Lokalizacja: woj. małopolskie, pow. wadowicki, gmina Kalwaria Zeb. - obszar wiejski
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy