kamienica mieszczańska, Zamość
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

kamienica mieszczańska

Zamość

photo

Interesujący przykład architektury mieszczańskiej z poł. XIX w. Kamienica wzniesiona prawdopodobnie na fundamentach starszej, murowanej, której początki sięgają XVII w. Zlokalizowana w obrębie Starego Miasta wpisanego na listę UNESCO, zachowała pierwotny układ wnętrz (częściowo zatarty) oraz oryginalne elementy wystroju kamieniarskiego z okresu jej powstania, elewacje frontowa i boczna utrzymane w duchu klasycystycznym.

Historia

W miejscu kamienicy w 1591 r. stał dom, prawdopodobnie drewniany, należący do Zygmunta Swieykowskiego. Z l. 1691-1694 pochodzi informacja, że istniał „dom Paniey Andriaszowiczowey”, w 1827 r. prawdopodobnie zniszczonej pożarem. Zapewne na jej fundamentach około poł. XIX w. została wzniesiona obecna kamienica, na pocz. XX w. przebudowana z częściowym zatarciem pierwotnego układu wnętrz. W latach 30. XX w. własność żydowska. W latach 1934-37 konserwowana wg projektu T. Zaremby. Po II wojnie św. przejęta przez Skarb Państwa, w 1993 r. skomunalizowana. Gruntowny remont wykonano w latach 1971-73 wg proj. A. Hołocińskiego i Z. Kropisza.

Opis

Kamienica położona w obrębie Starego Miasta, w kwartale zwartej zabudowy ograniczonym ulicami Grodzką, Grecką, Ormiańską i Bazyliańską. Kamienica narożna u zbiegu ulic Grodzkiej i Bazyliańskiej w zwartej zabudowie. Założona na planie prostokąta, dwutraktowa, z pierwotną sienią przelotową na osi (obecnie wewnętrzny korytarz), z częściowo zmienionym układem wnętrz przez wystawienie nowych ścianek działowych na obu kondygnacjach. Kamienica wzniesiona z cegły, fundamenty z kamieni wapiennych i cegieł, otynkowana, jednopiętrowa, podpiwniczona, przykryta dachem trójspadowym. Dach kamienicy pobity blachą. Elewacja południowa, od frontu, 4 – osiowa, na słabo wykształconym cokole. Parter boniowany i oddzielony od piętra prostym gzymsem kordonowym, całość zwieńczona mocno profilowanym gzymsem koronującym. Brak podziałów wertykalnych. Okna pierwszego piętra w opaskach murowanych z listwą podokiennika na kostkach. Analogiczna elewacja boczna (zachodnia). Elewacja północna tylna czteroosiowa w pierwszej kondygnacji, trzyosiowa w drugiej kondygnacji, bez podziałów wertykalnych, z płaskim cokołem, prostymi gzymsami międzykondygnacyjnym i koronującym. Piwnice sklepione kolebkowo, w pozostałych pomieszczeniach stropy płaskie.

Dostęp do zabytku ograniczony.

Oprac. Ewa Prusicka, OT NID w Lublinie, 25-05-2018 r.

Bibliografia

  • Kędziora A., Dawna architektura i budownictwo Zamościa, Zamość 1990, s. 75
  • Karta ewidencyjna, Kamienica (...). Zamość, oprac. L. Lameński, E. Prusicka 1998, Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Lublinie Delegatura w Zamościu i Archiwum Narodowego Instytutu Dziedzictwa w Warszawie.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kamienica
  • Chronologia: poł. XIX w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Grodzka 16, Zamość
  • Lokalizacja: woj. lubelskie, pow. Zamość, gmina Zamość
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy