kamienica mieszczańska, Zamość
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

kamienica mieszczańska

Zamość

photo

Ciekawy przykład architektury mieszczańskiej, której początki sięgają XVII w. Kamienica zlokalizowana w obrębie Starego Miasta wpisanego na listę UNESCO, zachowała układ wnętrza bez poważniejszych przekształceń i oryginalne elementy wystroju kamieniarskiego z okresu jej powstania.

Historia

Kamienica powstała w XVII w., przy czym pierwsi znani jej właściciele to odnotowani w 2 poł. XVII w. Gordonowie. Nieznacznie przebudowana w 2 ćw. XIX w. Po II wojnie św. przejęta przez Skarb Państwa, w 1993 r. skomunalizowana. Gruntowny remont wykonano w latach 1968-72 wg proj. J. Majdeckiego, m.in. wymieniono drewniane stropy na ogniotrwałe, położono nowe tynki, przebudowano klatkę schodową. W 2003 r. wykonano remont dachu.

Opis

Kamienica położona w obrębie Starego Miasta, w kwartale zwartej zabudowy ograniczonym ulicami Grodzką, Bazyliańską, Grecką i Staszica. Kamienica narożna u zbiegu ulic Grodzkiej i Bazyliańskiej. Założona na planie prostokąta, z aneksem od południa, z przelotową sienią na osi budynku, w której usytuowana klatka schodowa. Wschodni trakt dostępny z kamienicy przy Grodzkiej 11. Pierwotnie dwudzielna, obecnie podział zniekształcony. Połączona z kamienicą przy ul. Staszica 14 za pomocą kurtynowego muru, w którym znajduje się brama na podwórze. Kamienica wzniesiona z cegły (fundamenty z cegieł i kamieni wapiennych), otynkowana, dwukondygnacyjna, podpiwniczona, przykryta dachem czterospadowym z koszem. Dach pobity blachą. Elewacje kamienicy dwukondygnacyjne. Północna symetryczna, 3 – osiowa, z drzwiami wejściowymi na osi, w parterze boniowana, z cokolikiem. Parter oddzielony od wyższej kondygnacji gzymsem kordonowym, całość zwieńczona szerokim i bogato profilowanym gzymsem koronującym, okna górnej kondygnacji w opaskach wspartych na ławach podokiennych. Elewacja zachodnia niesymetryczna, 5-osiowa w przyziemiu, 7-osiowa na piętrze, o dekoracji analogicznej do północnej, na płd. skraju z półkoliście zamkniętą bramą w murze kurtynowym, powyżej której znajdują się dwie blendy okienne. Elewacja tylna południowa niesymetryczna, z nieczytelnymi podziałami osiowymi, bez dekoracji architektonicznych, z galeryjką na piętrze i szkarpą w płd.-zach. narożu budynku. Układ wewnętrzny zachowany prawie bez zmian, z pomieszczeniami parteru o sklepieniach kolebkowo-krzyżowych i kolebkowych z lunetami, w piwnicy sklepienia odcinkowe.

Dostęp do zabytku ograniczony.

Oprac. Ewa Prusicka, OT NID w Lublinie, 15-05-2018 r.

Bibliografia

  • Kędziora A., Dawna architektura i budownictwo Zamościa, Zamość 1990, s. 75
  • Karta ewidencyjna, Kamienica (...). Zamość, oprac. J. Studziński 1997, Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Lublinie Delegatura w Zamościu i Archiwum Narodowego Instytutu Dziedzictwa w Warszawie.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kamienica
  • Chronologia: XVII w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Grodzka 13, Zamość
  • Lokalizacja: woj. lubelskie, pow. Zamość, gmina Zamość
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy