kamienica mieszczańska, Zamość
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Cenny przykład architektury mieszczańskiej z 2 poł. XVII w. i XVIII-XIX w. (rozbudowa). Kamienica zlokalizowana w obrębie Starego Miasta wpisanego na listę UNESCO, zachowała elementy pierwotnego układu wnętrza i oryginalne elementy wystroju kamieniarskiego z okresu jej powstania.

Historia

Pierwotnie oficyna kamienicy przy Rynku Wielkim 10. Zbudowana w 2 poł. XVII w. jako budynek parterowy, w XVIII i XIX w. nadbudowana o piętro. Do 1 ćw. XVIII w. własność bogatych kupców ormiańskich, od 1783 r. do poł. XIX w. własność Koziołkiewiczów, od k. XIX w. Kondratiewów, w XX w. Żmindów. W 1957 r. restauracja tynków zewnętrznych, remont dachu, stolarki okiennej i drzwiowej. W latach 1971-72 objęta gruntownymi pracami restauracyjno-remontowymi wg proj. J. Grudzińskiego (m.in. wymiana stropów z drewnianych na żelazno-betonowe, wymiana więźby dachowej i pokrycia), w 1999 r. wykonana wymiana pokrycia dachowego., w 2001 r. prace adaptacyjne poddasza na mieszkanie.

Opis

Kamienica położona w obrębie Starego Miasta, na wschód od Rynku Wielkiego, w narożu kwartału ulic Bazyliańskiej i Grodzkiej. Kamienica zwrócona elewacją frontową na południe do ul. Grodzkiej, elewacją boczną na wschód, połączona od zachodu z kamienicą Rynek Wielki 10. Założona na planie wydłużonego prostokąta, dwutraktowa, trakt tylny płytszy. Kamienica wzniesiona z cegły, miejscami z dodatkiem kamienia wapiennego, otynkowana, dwukondygnacyjna z użytkowym poddaszem, podpiwniczona, przykryta dachem trójpołaciowym. Dach pobity blachą. Elewacje dwukondygnacyjne, frontowa południowa sześcioosiowa, boczna wschodnia od ul. Bazyliańskiej dwuosiowa, północna (od podwórza) pięcioosiowa. Między pierwszą a drugą kondygnacją elewacji frontowej, tylnej i bocznej wsch. fryz płaski, gzyms koronujący profilowany. Zachodnia część pierwszego piętra od frontu podzielona pilastrami i parami pilastrów. Otwory okienne i drzwiowe prostokątne, w strefie elewacji południowej zdobionej pilastrami - nad oknami profilowane nadokienniki. W piwnicy sklepienie kolebkowe i strop Kleina, parter przykryty sklepieniem kolebkowo-krzyżowym (w części zach.) i stropem płaskim (część wsch. kamienicy), nad piętrem stropy płaskie. Sklepienie kolebkowo-krzyżowe na parterze pokryte geometryczną siatką sztukaterii ze stylizowanymi rozetami, orłami, hieroglifami i główkami aniołów w plakietach umieszczonych na zwornikach.

Dostęp do zabytku ograniczony.

Oprac. Ewa Prusicka, OT NID w Lublinie, 27-03-2017 r.

Bibliografia

  • Kędziora A., Dawna architektura i budownictwo Zamościa, Zamość 1990, s. 73
  • Sroczyńska B., Rozplanowanie i zabudowa Zamościa w okresie Królestwa Kongresowego [w:] Zamość miasto idealne. Studia z dziejów rozwoju przestrzennego i architektury, pod red. J. Kowalczyka, Lublin 1980.
  • Szczygieł R., Ruch budowlany w Zamościu w XVII w. [w:] Zamość miasto idealne. Studia z dziejów rozwoju przestrzennego i architektury, pod red. J. Kowalczyka, Lublin 1980.
  • Karta ewidencyjna, Kamienica (...). Zamość, oprac. J. Serafinowicz, B. Seniuk, 1997, Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Lublinie Delegatura w Zamościu i Archiwum Narodowego Instytutu Dziedzictwa w Warszawie.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kamienica
  • Chronologia: 2. poł. XVII w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Grodzka 18, Zamość
  • Lokalizacja: woj. lubelskie, pow. Zamość, gmina Zamość
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy