kamienica mieszczańska, Zamość
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

kamienica mieszczańska

Zamość

photo

Ciekawy przykład architektury mieszczańskiej, której początki sięgają 2 ćw. XIX w. Kamienica zlokalizowana w obrębie Starego Miasta wpisanego na listę UNESCO, częściowo zachowała elementy pierwotnego układu wnętrza oraz oryginalne elementy wystroju kamieniarskiego z okresu jej powstania, elewacja frontowa utrzymana w duchu klasycystycznym.

Historia

W miejscu kamienicy w 1591 r. stał „dom Bylinowy ślusarki wdowy”, którego wygląd nie jest znany, w l. 1691-1694 parcela była pusta i należała do Forencewiczowej. Kamienica powstała w 2 ćw. XIX w., spalona prawdopodobnie w trakcie pożaru 1827 roku, wkrótce odbudowana z częściowymi zmianami w układzie wnętrz, przebudowana w pocz. XX w. W latach 1934-37 konserwowana wg projektu T. Zaremby. W okresie międzywojennym jej właścicielami byli Szmucowie. Po II wojnie św. przejęta przez Skarb Państwa, w 1993 r. skomunalizowana. Gruntowny remont wykonano w latach 1971-73 wg proj. A. Hołocińskiego i Z. Kropisza.

Opis

Kamienica położona w obrębie Starego Miasta, w kwartale zwartej zabudowy ograniczonym ulicami Grodzką, Grecką, Ormiańską i Bazyliańską. Kamienica w zwartej zabudowie, frontem zwrócona na południe do ulicy Grodzkiej. Założona na planie prostokąta, dwutraktowa, z sienią przelotową na osi budynku, z częściowo zmienionym układem wnętrz przez wystawienie nowych ścianek działowych na obu kondygnacjach. Klatka schodowa w osi wschodniej budynku. Kamienica wzniesiona z cegły (fundamenty z kamieni wapiennych i cegieł), otynkowana, dwukondygnacyjna z mieszkalnym poddaszem, podpiwniczona, przykryta dachem dwuspadowym z pięcioma facjatkami od frontu i dwiema facjatkami oraz dwiema lukarnami od podwórza. Dach kamienicy pobity blachą. Elewacje dwukondygnacyjne. Południowa, od frontu, 4 – osiowa, na cokole. Parter boniowany i oddzielony od piętra płaskim gzymsem kordonowym, całość zwieńczona mocno profilowanym gzymsem koronującym. Brak podziałów wertykalnych. Elewacja północna tylna również 4-osiowa, z ryzalitem na szerokość pierwszej osi, przedzielona gzymsem kordonowym i zwieńczona identycznym gzymsem koronującym. Piwnice sklepione kolebkowo, pomieszczenie frontowe parteru (na prawo od sieni) o sklepieniu kolebkowo-krzyżowe, w pozostałych pomieszczeniach stropy płaskie.

Dostęp do zabytku ograniczony.

Oprac. Ewa Prusicka, OT NID w Lublinie, 10-05-2018 r.

Bibliografia

  • Kędziora A., Dawna architektura i budownictwo Zamościa, Zamość 1990, s. 75
  • Karta ewidencyjna, Kamienica (...). Zamość, oprac. L. Lameński 1998, Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Lublinie Delegatura w Zamościu i Archiwum Narodowego Instytutu Dziedzictwa w Warszawie.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kamienica
  • Chronologia: 2. ćw. XIX w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Grodzka 12, Zamość
  • Lokalizacja: woj. lubelskie, pow. Zamość, gmina Zamość
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy