zespół dworski, Jagodne
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Zespół dworski ukształtowany w obecnej formie w XVIII – XIX w. wyróżnia się interesującymi walorami przestrzenno-krajobrazowymi. Na jego terenie znajduje się drewniany dwór z pocz. XVIII w. otoczony niewielkim parkiem oraz kilka budynków gospodarczych zgrupowanych wokół podwórza folwarcznego.

Usytuowanie i opis

Zespół dworski usytuowany jest u zbiegu dróg lokalnych, od pn. zach. otoczony polami, od pd. wsch. sąsiaduje z kompleksem wielkich stawów założonych na rzece Okrzejce. Zakomponowany na osi pn.-pd. po zach. stronie drogi prowadzącej do Okrzei. W części środkowej znajduje się dwór otoczony niewielkim parkiem, a po obu stronach parku rozciągają się tereny dawnych ogrodów dworskich. Pomiędzy częścią rezydencjonalną a gospodarczą, na skraju parku znajduje się rządcówka. Po stronie pn., wzdłuż drogi, zlokalizowane jest podwórze folwarczne z zachowanymi oryginalnymi budynkami gospodarczymi usytuowanymi równolegle do bocznych granic podwórza, na którego zamknięciu, w pewnym oddaleniu, znajduje się stodoła (przebudowana po wojnie i nie wpisana do rejestru zabytków). Poza dawnymi budynkami folwarcznymi, na terenie podwórza znajdują się także budynki współczesne, wzniesione po II wojnie światowej. 
Po wsch. stronie drogi, naprzeciwko wjazdu na teren parku usytuowana jest kuźnia.

Historia

Początki zespołu dworskiego w Jagodnem sięgają XVI-XVII w., kiedy znajdował się tu niewielki folwark należący do dóbr Kłoczew, będących w posiadaniu rodu Samborzeckich, następnie Leśniowolskich, a od k. XVII w. Cieciszowskich, którzy mieli tu swoją główną siedzibę. W 1729 r. w dworze Jagodzińskim odbył się chrzest Antoniego Cieciszowskiego, późniejszego senatora Rzeczypospolitej – zapewne był to już zachowany do naszych czasów drewniany dwór, który mógł zostać wzniesiony jeszcze w końcu XVII lub na pocz. XVIII w. Po bezpotomnej śmierci Antoniego Cieciszowskiego (w 1792 r.), dobra przeszły na własność ciotecznego brata Augustyna Szydłowskiego, a następnie jego potomków. Własnością tej rodziny były do czasu II wojny światowej. 
W 3. ćw. XIX w. Edward Szydłowski (ojciec) zmodernizował dwór i dobudował do niego dwie murowane oficyny. W ostatniej ćw. XIX i zapewne na pocz. XX w. Edward Szydłowski (syn) wzniósł szereg budynków folwarcznych, których większość  zachowała się do naszych czasów.
Po II wojnie światowej w dworze mieściła się szkoła, a zabudowania folwarczne użytkowało Państwowe Gospodarstwo Rolne.
Obecnie dawny zespół dworski jest własnością prywatną; dwór park są udostępniane osobom z zewnątrz jako miejsce spotkań, szkoleń itp.

Zabytek dostępny częściowo.

oprac. Bożena Stanek-Lebioda, OT NID w Lublinie, 24-03-2020 r.

Bibliografia

  • Bykowski R., O drewnianych dworach na obszarze dawnego województwa lubelskiego ciąg dalszy, „Rocznik Muzeum Wsi Lubelskiej” 1981, s. 89, 95. 
  • Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, t. 10. woj. warszawskie, z. 21 pow. rycki, Warszawa 1967, s. 10.
  • Majdecki L., Rejestr ogrodów polskich, z. 1, s. 57-58, poz. 45-46; z. 2, s. 38, poz. 34, Warszawa 1964.
  • Petera J., Wiejskie dworki drewniane na Lubelszczyźnie, „ Z Zagadnień Kultury Ludowej”, t. 1, 1978, s. 109-110.
  • Tatarkiewicz W., Trzy dwory podlaskie: Stanin, Jagodne, Sarnów, „Prace Komisji Historii Sztuki” 1932, t. 5, z. 2, s. 162.
  • Stanek-Lebioda B., Zespół dworski w Jagodnem, gm. Kłoczew, woj. lubelskie, Lublin 1983, mps, Archiwum Narodowego Instytutu Dziedzictwa Oddział Terenowy w Lublinie.
  • Zabytki architektury i budownictwa w Polsce. Województwo siedleckie, t. 36/1, Warszawa 1988, s. 66. 
  • https://www.facebook.com/dworjagodne/?ref=page_internal

Informacje ogólne

  • Rodzaj: dwór
  • Chronologia: XVIII – XIX w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Jagodne 5
  • Lokalizacja: woj. lubelskie, pow. rycki, gmina Kłoczew
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy