kuźnia, Jagodne
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Zespół dworski ukształtowany w obecnej formie w XVIII – XIX w. wyróżnia się interesującymi walorami przestrzenno-krajobrazowymi. Na jego terenie znajduje się drewniany dwór z pocz. XVIII w. otoczony parkiem, kilka budynków gospodarczych zgrupowanych wokół podwórza folwarcznego oraz kuźnia położona przy drodze, naprzeciwko bramy wjazdowej do parku.

Usytuowanie i opis

Zespół dworski usytuowany jest u zbiegu dróg lokalnych, od pn. zach. otoczony polami, od pd. wsch. sąsiaduje z kompleksem wielkich stawów założonych na rzece Okrzejce. Założenie dworskie i folwarczne zakomponowane jest na osi pn.-pd., po zach. stronie drogi prowadzącej do Okrzei. Po wsch. stronie drogi, naprzeciwko wjazdu na teren parku, usytuowana jest kuźnia, a za nią stawy.
Kuźnia jest niewielkim budynkiem wzniesionym na planie prostokąta, z arkadowym podcieniem od frontu. Murowana z głazów narzutowych i cegły, częściowo otynkowana. Nakryta dachem dwuspadowym pod eternitem (pierwotnie pod gontem). Elewacja frontowa poprzedzona podcieniem otwartym trzema półkolistymi arkadami ku drodze i dwiema na boki. Szczyt frontowy oddzielony fryzem z cegieł ustawianych na kant; w szczycie triforium składające się z półkoliście zamkniętego okna flankowanego blendami. W elewacjach bocznych umieszczone niewielkie, zamknięte półkoliście okienka. Na szczególne plastyczne walory elewacji wpływa zestawienie powierzchni otynkowanych z surowymi głazami narzutowymi.

Historia

Początki zespołu dworskiego w Jagodnem sięgają XVI-XVII w., kiedy znajdował się tu niewielki folwark należący do dóbr Kłoczew, będących w posiadaniu rodu Samborzeckich, następnie Leśniowolskich, a od k. XVII w. Cieciszowskich, którzy mieli tu swoją główną siedzibę. Do naszych czasów zachował się drewniany dwór pochodzący z k. XVII lub pocz. XVIII w. Przez cały XIX w., aż do do czasu II wojny światowej majątek był w posiadaniu rodziny Szydłowskich. W ostatniej ćw. XIX i zapewne na pocz. XX w. Edward Szydłowski (syn) wzniósł tu szereg budynków folwarcznych, których część zachowała się do dziś – w tym murowana kuźnia. Po II wojnie światowej w dworze mieściła się szkoła, a zabudowania folwarczne użytkowało Państwowe Gospodarstwo Rolne.
Obecnie dawny zespół dworski jest własnością prywatną; dwór i park są udostępniane osobom z zewnątrz jako miejsce spotkań, szkoleń itp.

Zabytek dostępny z zewnątrz.

oprac. Bożena Stanek-Lebioda, OT NID w Lublinie, 15-04-2020 r.

Bibliografia

  • Stanek-Lebioda B., Zespół dworski w Jagodnem, gm. Kłoczew, woj. lubelskie, Lublin 1983, mps, Archiwum Narodowego Instytutu Dziedzictwa Oddział Terenowy w Lublinie.
  • Zabytki architektury i budownictwa w Polsce. Województwo siedleckie, t. 36/1, Warszawa 1988, s. 66. 

Informacje ogólne

  • Rodzaj: architektura przemysłowa
  • Chronologia: przełom XVIII/XIX w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Jagodne 5
  • Lokalizacja: woj. lubelskie, pow. rycki, gmina Kłoczew
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy