Historia

Budynek stajni jest elementem zabudowy folwarku w Świbiu, wzniesionej około 1885 roku przez Schöllerów w ramach przebudowy starszego zespołu folwarcznego. Zgodnie z typowym dla folwarków pruskich tego czasu wzorcem nowe obiekty rozlokowane zostały wokół obszernego, prostokątnego dziedzińca. Funkcjonalne rozwiązanie odbiegało od podręcznikowych wzorców z uwagi na konieczność wkomponowania nowej, ściśle dostosowanej do bieżących potrzeb zabudowy w istniejące założenie, składające się z istniejących już budynków gorzelni, XVIII-wiecznego spichlerza oraz gmachu zarządcy. W 1885 roku wzniesiono zabudowę pierzei północnej (obiekty inwentarskie tj. stajnię, oborę i budynek wschodni o nierozpoznanej funkcji) i pierzei zachodniej dziedzińca (obiekty magazynowe – stodoły oraz stajnię/świniarnię), zapewne również część zabudowy pierzei wschodniej, przekształconej w okresie powojennym.

Opis

Stajnia znajduje się na terenie folwarku w Świbiu, w jego północno-zachodniej części, pomiędzy sąsiednimi budynkami stajni I i obory. Jest to budynek wolnostojący, murowany z kamienia uzupełnionego cegłą, wzniesiony na planie wydłużonego prostokąta, dwukondygnacyjny, zwieńczony dachem dwuspadowym krytym ceramiczną dachówką karpiówką, ułożoną w podwójną koronkę. Elewacje frontowa i tylna są wtórnie otynkowane, artykułowane na obu kondygnacjach symetrycznie rozmieszczonymi prostokątnymi otworami okiennymi, w przyziemiu zamkniętymi łukiem odcinkowym i wypełnionymi kratownicową ślusarką. Na osi elewacji frontowej znajduje się szeroki otwór wejściowy zamknięty łukiem odcinkowym, z dwuskrzydłowymi, drewnianymi wrotami. Wnętrze budynku podzielone jest na dwie kondygnacje, tj. jednoprzestrzenne przyziemie, przystosowane do hodowli koni, oraz poddasze, przeznaczone do przechowywania na paszy i słomy. Przyziemie, przekryte ceglanymi sklepieniami zwierciadlanymi ma formę hali, podzielonej dwoma rzędami żeliwnych słupów na dwa rzędy stanowisk dla koni i środkowy korytarz.

Oprac. Agnieszka Olczyk, OT NID w Katowicach, 03.2026 r.