Historia

Budynek stajni jest elementem zabudowy folwarku w Świbiu, wzniesionej około 1885 roku przez Schöllerów w ramach przebudowy starszego zespołu folwarcznego. Zgodnie z typowym dla folwarków pruskich tego czasu wzorcem, nowe obiekty rozlokowane zostały wokół obszernego, prostokątnego dziedzińca. Funkcjonalne rozwiązanie odbiegało od podręcznikowych wzorców z uwagi na konieczność wkomponowania nowej, ściśle dostosowanej do bieżących potrzeb, zabudowy w istniejące założenie, składające się z istniejących już budynków gorzelni, XVIII-wiecznego spichlerza oraz gmachu zarządcy. W 1885 roku wzniesiono zabudowę pierzei północnej (obiekty inwentarskie tj. stajnię, oborę i budynek wsch. o nierozpoznanej funkcji) i pierzei zachodniej dziedzińca (obiekty magazynowe – stodoły oraz stajnię/chlew), zapewne również część zabudowy pierzei wschodniej, przekształconej w okresie powojennym. Budynek stajni I prawdopodobnie pełnił pierwotnie funkcję chlewu.

Opis

Stajnia znajduje się na terenie folwarku w Świbiu, w jego północno-zachodniej części, pomiędzy przyległym budynkiem stodoły i sąsiednim budynkiem stajni II. Jest to budynek murowany z kamienia uzupełnionego cegłą, otynkowany, wzniesiony na planie wydłużonego prostokąta, zwieńczony dachem dwuspadowym krytym dachówką ceramiczną w formie karpiówki kładzionej w podwójną koronkę. Elewacje budynku są podzielone szeregiem lizen, pomiędzy którymi znajdują się niewielkie otwory okienne, drzwiowy i bramny. Wnętrze budynku, w sposób typowy dla swojej funkcji, podzielone jest na dwie kondygnacje, w tym jednoprzestrzenne, przyziemie przystosowane do hodowli koni oraz poddasze przeznaczone do przechowywania na paszy i słomy. W przyziemiu znajdują się dwa rzędy stanowisk dla koni, oddzielone środkowym korytarzem, czemu podporządkowany jest układ konstrukcji wsporczej belkowych stropów w formie dwóch rzędów drewnianych słupów.

Oprac. Agnieszka Olczyk, OT NID w Katowicach, 03.2026 r.