Historia

Budynek został wzniesiony w latach 1906-1907 z przeznaczeniem dla pątników. Projektowany był przez arch. Stanisława Majerskiego, aczkolwiek nie został zrealizowany dokładnie z projektem. Początkowo poza pokojami w dolnej kondygnacji od strony placu kościelnego mieścił dwa kramy, posterunek żandarmerii i pocztę. W okresie międzywojennym pełnił funkcję nowicjatu dla kleryków. Po II wojnie światowej przejęty został na rzecz Skarbu Państwa i użytkowany był m.in. przez Kuratorium Oświaty w Przemyślu, PGR Medyka, Spółdzielnię Produkcyjną w Kalwarii. Dopiero w 1981 roku Franciszkanie odzyskali obiekt i rok później przeznaczyli na nowicjat. W 2001 roku kleryków przeniesiono do nowo wybudowanego skrzydła klasztornego i kolejne niemal dwie dekady budynek pozostawał nieużytkowany. W latach 2019-2021 został poddany kompleksowym pracom remontowym.

Opis

Dawny Dom Pielgrzyma usytuowany jest w obrębie ogrodzenia zespołu klasztornego, na zamknięciu placu przedkościelnego od południa w linii elewacji frontowej scalony z murem łączącym go z klasztorem, a od południowego-zachodu z murem ogrodzeniowym całego założenia.

Budynek wymurowany jest z cegły, tynkowany, założony na rzucie prostokąta. Zwarta bryła o dwóch kondygnacjach, na wysokim podpiwniczeniu od południowego-zachodu (z uwagi na spadek terenu), przekryta została dachem czterospadowym, blachą płaską. 

Elewacja frontowa trzynastoosiowa, rozczłonkowana została ryzalitem na osi, zamkniętym trójkątnym szczytem. Ryzalit oraz naroża budynku ujęte są lizenami wspierającymi gzyms wydzielający ściankę kolankową przeprutą małymi okienkami. W ryzalicie znajduje się główne wejście. Po jego bokach w trzech osiach dolnej kondygnacji okna zamknięte są łukiem odcinkowym; pozostałe prostokątne. Wokół otworów okiennych płaskie opaski. Elewacja tylna piętnastoosiowa, zryzalitowana jest również w obrębie  osi środkowej, z wejściem i analogiczną dekoracją architektoniczną jak frontowa. Elewacje boczne jednoosiowe z oknami prostokątnymi w dwóch kondygnacjach. 

Dostęp do zabytku ograniczony. Obiekt dostępny z zewnątrz.

Oprac. dr Jadwiga Stęchły, OT NID w Rzeszowie, 20.01.2025 r.