Kamienica Kleinpoldowska (Szlichtyngowska), ob. Muzeum Warszawy - Zabytek.pl
Kamienica Kleinpoldowska (Szlichtyngowska), ob. Muzeum Warszawy
Adres
Warszawa, Rynek Starego Miasta 34
Lokalizacja
woj. mazowieckie,
pow. Warszawa,
gm. Warszawa
Historia
Pierwsze wzmianki o kamienicy pochodzą z 1449 roku, kiedy to kuśnierz Stefan sprzedał ja Wojciechowi Twarogowi. Od 1452 roku do końca XV wieku była własnością kuśnierskiej rodziny Klekotów. Od 1504 roku należała do Jerzego Baryczki, który przekazał ją swemu zięciowi Grzegorzowi Bartke. W drugiej połowie XVI wieku należała do Piotra Cassino, a następnie burmistrza Franciszka Szeligi. W 1619 roku zakupił ją Gerard (Erhard) Kleinpoldt, budowniczy królewski i rajca. Dokonał on przebudowy, zmieniając układ na trzytraktowy oraz fasadę na zwieńczoną attyką, a także wstawił nowy portal w fasadzie zachowany do dziś z datą 1620 przedzieloną inicjałami właściciela. W 1788 roku dokonano kolejnej znaczącej przebudowy, gdy zlikwidowano attykę wieńczącą elewację frontową i zastąpiono ją ścianą osłonową – przeprutą łukiem.
W latach 1928-37 kamienica należała do Penclubu i Związku Zawodowego Literatów Polskich. W 1928 roku artystka Zofia Stryjeńska wykonała polichromię fasady. W 1937 roku kamienicę odkupiła Gmina m. st. Warszawy z przeznaczeniem na Muzeum Dawnej Warszawy. W 1938 roku rozpoczęto adaptację i konserwację wnętrz według projektu architektonicznego Jana Zachwatowicza przerwaną przez działania wojenne. Dzięki nowatorskiej technice zaprojektowanej przez konstruktora Stanisława Hempla wzmocniono konstrukcję stropów – w stropie umieszczono płytę żelbetową, która podtrzymywały stalowe wsporniki zamontowane w ścianach nośnych. Dzięki zastosowaniu tej konstrukcji straty w kamienicy w trakcie działań wojennych były znacznie mniejsze. Kamienicę odbudowano w latach 1950-53 na potrzeby Muzeum Historycznego m.st. Warszawy według projektu Stanisława Żaryna przy współpracy Józefa Ziencikiewicza. W trakcie odbudowy zrezygnowano z odtwarzania polichromii elewacji frontowej autorstwa Zofii Stryjeńskiej, natomiast zrekonstruowano nieistniejący już przed wojną ganek łączący kamienicę z oficyną. Wykonano także elewację tylną kamienicy nr 34 i jej dekorację sgraffitową według projektu malarza Witolda Millera. Dziedziniec kamienicy nr 34 łączył się arkadowymi przejściami z dziedzińcami kamienic 32 i 36 tworząc w ten sposób wspólną przestrzeń zapleczy muzealnych (projekt realizowany według koncepcji Stanisława Żaryna).
2 września 1980 roku Stare Miasto w Warszawie zostało umieszczone na liście światowego dziedzictwa UNESCO jako przykład całkowitej rekonstrukcji zespołu historycznego.
W 2014 roku rozpoczęto projekt Modernizacja, konserwacja oraz digitalizacja zabytkowej siedziby głównej Muzeum Warszawy przy Rynku Starego Miasta w Warszawie, realizowany w ramach programu Konserwacja i rewitalizacja dziedzictwa kulturowego, przy wsparciu udzielonym z funduszy norweskich i funduszy EOG, pochodzących z Islandii, Lichtensteinu i Norwegii oraz środków krajowych. W ramach projektu wykonano prace budowlane i konserwatorskie w jedenastu kamienicach siedziby Muzeum Warszawy z zewnątrz i wewnątrz. Punktem odniesienia przy konserwacji elewacji była odbudowa kamienic z lat 50. XX wieku. Projekt kolorystyki został oparty o badania przeprowadzone przez głównego wykonawcę prac i uzgodniony ze stołecznym konserwatorem zabytków. W 1951 roku dla kamienicy zaproponowano jasnożółtą kolorystykę parteru i różową dla górnych kondygnacji. Barwę tę powtarzano przy kolejnych modernizacjach, ostatecznie nie odcinając już parteru innym kolorem.
Opis
Kamienica Kleinpoldowska jest budynkiem murowanym, czterokondygnacyjnym. Ściany wykonane są z cegły ceramicznej pełnej. Od strony rynku elewacja jest trójosiowa. W przyziemiu po prawej stronie kamienny portal o boniowanych węgarach zamknięty półkolistą profilowaną arkadą z inskrypcja 1620 i monogramem EK (Ekhard Kleinpoldt), obok wejście do piwnicy z małym oknem ponad nim oraz po lewej okno zamknięte odcinkowo w kamiennej opasce. Okna pierwszego i drugiego piętra posiadają charakterystyczne barokowe obramienia z uszakami (poszerzenie obramienia) oraz płycinami w nadprożach pod wydatnymi gzymsami. Ponad gzymsem wieńczącym łuk rozporowy z zaakcentowanym kluczem i trójkątnymi płycinami.
Jest to jedyna kamienica na Starym Mieście, w której zachowały się drewniane stropy malowane. Na pierwszym piętrze w izbie przedniej jest to strop belkowany z motywami roślinno-figuralnymi i łacińskimi inskrypcjami oraz w izbie tylnej strop kasetonowy z jednobarwnymi ornamentami geometrycznymi. Na drugim piętrze w izbie przedniej zachował się strop deskowy z drugiej połowy XVII wieku z dekoracją malarską ze scenami rodzajowymi i religijnymi ujętymi w medalionach obramowanych liśćmi laurowymi. Na pierwszym piętrze zachował się też w środkowym trakcie piec.
Obiekt dostępny w godzinach pracy muzeum - https://muzeumwarszawy.pl/wizyta/.
Oprac. Ewa Perlińska-Kobierzyńska, Muzeum Warszawy, 2025 r.
Dane obiektu zostały uzupełnione przez użytkowników Jarosław Bochyński (JB), Asia .
Rodzaj: kamienica
Styl architektoniczny: nieznana
Materiał budowy:
ceglane
Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków
Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_14_BK.187814, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_14_BK.37431