Historia obiektu

W świetle tradycji w pobliżu miejsca, gdzie miała ukazać się pastuszkom figura Matki Bożej wytrysnęło źródło, którego woda za wstawiennictwem Marii uzdrawiała wiernych. Dlatego też z czasem zbudowano nad źródłem drewnianą kaplicę.

Wraz z rozwojem kultu, staraniem Jezuitów została ona w 1752 r. zastąpiona nową, murowaną, ze studnią ocembrowaną dylami dębowymi oraz cegłą, z kołowrotem i czerpadłem. W końcu XIX w. Dominikanie odnowili kaplicę, a hr. Stanisław i Zofia Siemieńscy z Pawłosiowa ufundowali ołtarz z kopią cudownej figury (Józef Kulesza, 1895 r.). Kolejne remonty skutkowały zmianami obudowy źródła oraz drobnych elementów wystroju, posadzki, dekoracji malarskich. W 1939 r. władze niemieckie zamknęły świątynię, a na kaplicy zawieszono tablicę z napisem: Użycie wody ze studzienki grozi utratą życia. Do czasu oddania świątyni wiernym, tj. do 1942 r., odprawiano w niej msze i nabożeństwa. W 1977 r. Dominikanie umieścili w blendzie nad głównym wejściem tablicę upamiętniającą 200. setną rocznicę przybycia do Jarosławia. Kaplica nadal służy pielgrzymom i wiernym, którzy przybywają zaczerpnąć wody ze źródła.

Opis obiektu

Kaplica „Nad źródłem” zw. potocznie „Studzienką” usytuowana jest poza murami założenia kościelno-klasztornego, od strony zachodniej, na niewielkim wzniesieniu w stosunku do drogi prowadzącej w kierunku Pawłosiowa.

Murowana jest z cegły, tynkowana, założona na rzucie ośmioboku, jako jednokondygnacyjna i jednoprzestrzenna, kryta kopułą zwieńczoną latarnią. Elewacje z wyodrębnioną partią cokołową ujęte są pilastrami z impostami, wspierającymi wysunięty, profilowany gzyms wieńczący. Każda zaakcentowana jest płyciną z wklęsłymi narożami i przepruta oknem lub blendą (naprzemiennie). W elewacji frontowej od północy i bocznej od wschodu znajdują się wejścia ujęte portalami z uszakami i nadwieszonym naczółkiem w zwieńczeniu. W blendzie nad głównym wejściem tablica z wizerunkiem cudownej figury na gruszy. Nad nią widnieje napis (w tynku) z datą budowy kaplicy: //A D: 1752./MENSE IULIO//. We wnętrzu, centralnie, studnia z kołowrotem łańcuchowym oraz pompą głębinową ułatwiającą pielgrzymom dostęp do wody. Na wschodniej ścianie ołtarz z kopią figury Matki Bożej. Na ścianach rozczłonkowanych pilastrami dekoracje malarskie z opisami cudownych uzdrowień. Kaplica w otoczeniu drzew i w pobliżu obronnych murów stanowi malowniczy element założenia.

Dostępność obiektu dla zwiedzających. Zabytek dostępny z zewnątrz. Wnętrze w godzinach otwarcia świątyni. https://jaroslaw.dominikanie.pl/sanktuarium/ (dostęp: 10.07.2024)

Autor noty: opr. dr Jadwiga Stęchły, OT NID w Rzeszowie, 27-06-2024 r.