brama - Zabytek.pl
Adres
Leśna Podlaska
Lokalizacja
woj. lubelskie,
pow. bialski,
gm. Leśna Podlaska
Historia
Wieś Leśna wzmiankowana od pocz. XVII w., powstała w miejscu obronnym z XIII-XIV w. zw. Kamionką. Była to własność szlachecka należąca kolejno do: Połubińskich, Dembińskich, Koniecpolskich, od 1625 Mikołaja Firleja, następnie Adama Warszyckiego, a przed 1676 Pawła Michałowskiego, skarbnika orszańskiego, fundatora (1686) pierwszego drewnianego kościoła, wzniesionego dla umieszczenia płaskorzeźbionego w kamieniu wizerunku Matki Boskiej z Dzieciątkiem, wg podania znalezionego w 1683 przez pastuszków na gruszy, a w r. 1700 uznanego za cudowny przez bpa łuckiego Franciszka Prażmowskiego.
Zespół sakralny został wzniesiony na terenie tzw. „Okopów Krzyżackich” (zw. też „Okopami Leśniańskimi), reliktów założenia obronnego z fosą zapewne z XVI-XVII wieku. W 1718 r. obok kościoła wybudowano kaplicę (zw. kaplicą Zjawienia), do której przeniesiono cudowny wizerunek. W 1720 rozpoczęto budowę murowanego kościoła, przerwaną z braku funduszy i podjętą ponownie przez Paulinów sprowadzonych z Częstochowy w r. 1727. Obecny kościół zbudowany w l. 1730-1738 i 1750-1752, wg proj. warszawskiego arch. Wincentego Rachettiego (wzorowany zapewne na kościele Św. Ducha w Warszawie), z późniejszą fasadą nawiązującą do warszawskiego kościoła ss. Wizytek (proj. Karola Baya). Pierwszy drewniany budynek klasztoru przed poł. XIX w. zastąpiono murowanym (tzw. klasztor I), w pobliżu którego wzniesiono dom pielgrzyma. Brama przed fasadą kościoła (z poł. XVIII w., odnowiona w 1843) została wtopiona we fragmenty muru obronnego przy fosie (zapewne XVII w.), do którego w XIX i XX w. dowiązano kolejne części ogrodzenia.
Opis
Brama barokowa, trójprzęsłowa, z wyższą częścią środkową zwieńczoną szczytem zamkniętym łukiem odcinkowym.
Zabytek dostępny.
oprac. Bożena Stanek-Lebioda, OT NID w Lublinie, 28-02-2018 r.
Rodzaj: mała architektura
Styl architektoniczny: barokowy
Materiał budowy:
ceglane
Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków
Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_06_BL.85063, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_06_BL.36181