Historia

W 1818 roku kolejnym odnotowanym dziedzicznym właścicielem zespołu dworskiego był Feliks Sławiński. Około 1840 roku Feliks Sławiński zakłożył plantację roślin oraz Zakład Nasion Pastewnych na terenie Kleczy Górnej i zakupionego Barwałdu Dolnego. Plan katastralny z 1844 roku przedstawia ówczesny stan zabudowy zespołu dworskiego oraz układu drożnego. Kolejnym właścicielem został syn Feliksa – Henryk Sławiński. Przed rokiem 1860 wzniesiono budynki związane z produkcją i handlem nasionami (bróg i spichlerz widoczne są na winiecie papieru firmowego). Budynek w swojej zasadniczej części zbudowanej na rzucie litery ”T”, wzniesiony został w początku lat 40. XIX wieku, w stylu eklektycznym z przewagą elementów neogotyckich. Inicjatorem budowy był ówczesny właściciel Kleczy Górnej i zespołu dworsko-folwarczno- parkowego – Feliks Sławiński herbu Leliwa. W tym okresie oprócz budynku dworu w skład zespołu wchodziły budynki gospodarcze zgrupowane w trzech skrzydłach wokół podwórza na północny wschód od dworu. Na północ od dworu istniał eklektyczny, niezachowany, pawilon spedycyjny oraz trzy inne budynki gospodarcze, obecnie niezachowane. Obiekt wzniesiony został z przeznaczeniem na przędzalnię. Po 1934 roku kolejny właściciel wsi i zespołu dworsko-parkowego, przemysłowiec ze Śląska, Stefan Czaplicki, powiększył obiekt poprzez dobudowanie do skrzydła wschodniego części mieszkalnej. W okresie powojennym, do 1958 roku budynek stanowił własność Władysława Ullmana, zięcia Stefana Czaplickiego. Po 1958 roku budynek przeszedł w posiadanie Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w Inwałdzie, a w 1978 roku przejęła go RSP "Plon" z Rokowa. W tym czasie został przebudowany na oborę dla bukatów. W 1993 roku obiekt odkupili nowi właściciele zespołu dworsko-parkowego – Gabriela Koronowska i Jacek Domogała.

Opis

Klecza Górna w pobliżu Wadowic na północy graniczy z Wysoką, na wschodzie z Barwałdem Dolnym, w części południowej z Łękawicą, od zachodu natomiast na całej długości z Kleczą Dolną. W południowej części wsi przepływa rzeka Kleczanka (Potok Barwałdzki), prawy dopływ Skawy, przecina ją droga Kalwaria-Wadowice oraz biegnąca równolegle po stronie południowej trakcja kolejowa. Założenie dworskie o wydłużonym w kierunku południkowym nieregularnym planie, usytuowane jest bezpośrednio przy wschodniej granicy z Barwałdem, na południe od szosy wyznaczającej do 1888 roku jego zasięg na północ. Główna droga dojazdowa wiedzie od szosy na południe, przecina linię kolejową, mostek na Kleczance, dochodzi do rozwidlenia, skąd jej odnoga skręca ku zachodowi i otaczając założenie z pewnej odległości od obecnych granic łączy się z drogą wiejską, biegnącą przez wieś od północnego zachodu w kierunku Kalwarii. Na dalszym odcinku droga dojazdowa przechodzi w modrzewiowo-brzozową aleję i wzdłuż ogrodzenia dochodzi do bramy dworskiej. Za bramą droga zatacza szeroki łuk i doprowadza do podjazdu przed fasadą, w przedłużeniu linii podjazdu, po stronie zachodniej, znajduje się brama wyjazdowa na drogę gospodarczą, której widoczny ślad wskazuje na przebieg wzdłuż muru otaczającego podwórze gospodarcze z bezpośrednim wjazdem i dalej wprost ku omówionej drodze wiejskiej, przechodzącej na zachód od założenia dworskiego. Obecne granice zespołu wyznaczone w latach 1934, 1955 oraz w 1956 obejmują dwór wraz z otaczającym go parkiem, część podwórza gospodarczego z budynkiem stajni po stronie zachodniej oraz sad na południu. Sad położony jest najwyżej; ku północy zaznacza się lekki spadek terenu.

Od północy znaczną część dawnego parku odcina granica przeprowadzona wzdłuż drogi do Barwałdu, od północnego-zachodu wzdłuż drogi dojazdowej do dworu, dalej częściowo przez teren parku, wzdłuż nieistniejącej drogi wyznaczonej w 1883 roku. Następnie biegnie w kierunku zachodnim, obejmuje część podwórza gospodarczego i skręca ku wschodowi na teren parku, zakłócając tym samym jego pierwotny układ kompozycyjny. W części południowej granica wyznaczona liniami prostymi, odpowiadającymi podziałowi parcel gruntowych, otacza z trzech stron sad i na niewielkim odcinku skrajną część parku. W ten sposób, poza obrębem zespołu po stronie zachodniej, znajduje się pas terenu z dawnym dworskim budynkiem mieszkalnym, droga gospodarcza ze stojącym przy nim kiedyś budynkiem leżakowni win, a także stodoła –stanowiące dawniej istotne elementy zespołu.

Budynek zlokalizowany na terenie dawnego zespołu dworsko-folwarczno-parkowego w Kleczy Górnej. Obiekt położony jest kilka metrów na zachód od bramy wjazdowej. Około 140 m na południe od budynku, w centralnej części parku, znajduje się dwór, a kilkadziesiąt metrów na zachód od niego – budynki gospodarcze: stajnia, stodoła i leżakownia win. Budynek jest murowany, posadowiony na kamiennych fundamentach. Ściany zewnętrzne i nośne murowane z cegły i tynkowane. Strop nad częścią środkową obiektu (dawna obora) podwieszony z płyt stalowych, ocieplano wełną mineralną. Strop w skrzydle zachodnim: od południa (d. magazyn siana) – z płyt stalowych, opartych na kształtownikach mocowanych w murze; od północy (d. magazyn siana) – sklepienie ceglane, odcinkowe. W skrzydle wschodnim, w części mieszkalno-gospodarczej: od zachodu (d. pomieszczenia obsługi, pokój weterynarza i magazyn pasz) – sklepienia ceglane odcinkowe; od wschodu (mieszkanie) – stropy drewniane, belkowe, z podsufitkami. Dach nad częścią gospodarczą i magazynową posiada konstrukcję stalową. Otwory drzwiowe prostokątne. Drzwi w części gospodarczej drewniane. Obiekt wzniesiony na rzucie litery „T" z wydłużonym, wzniesionym na rzucie prostokąta skrzydłem wschodnim. Elewacja frontowa – południowa jest wieloosiowa, w części pierwotnej sześcioosiowa o rytmie 2-2-2, z zaakcentowaniem osi środkowej trójkątnym szczytem ujętym „schodkami”, w polu którego znajduje się okno. Nad oknem pozorny zwornik z herbem Sławińskich – Doliwa. Pod okapem dachu ciąg okien doświetlających poddasze. Brak podziałów architektonicznych poza nikłym gzymsem oddzielającym ściankę kolankową i koronującym pod okapem dachu. Otwory okienne w elewacji zamknięte łukami odcinkowymi. W części dobudowanej są prostokątne. 

Oprac. Roman Marcinek, NID, 19.12. 2025 r.