Historia

Pierwotnie, w XVIII wieku, zespół dworski ogrodzony był (przynajmniej częściowo) kamiennym murem, z którego zachowały się nikłe fragmenty. Możemy je dostrzec w zachodniej części obecnego ogrodzenia. W latach 1737-1741 właścicielem części Kleczy Górnej, obok Józefa i Jana Sławińskich, byli Stanisław i Franciszek Zakrzewscy, Franciszek Wilczogórski oraz Barbara Pijarska i Teresa Ossowska. W tym okresie nastąpiło też oddzielenie części gruntów, które nazywane Kleczą Średnią, stanowiły własność Jana Hebdy z Tropia. Klecza Dolna w okresie XVII i XVIII wieku była w posiadaniu Rottermundów. W 1781 roku Klecza Górna stała się własnością Jana Nepomucena i Barbary Sławińskich. Jan Nepomucen Sławiński wymieniany był jako właściciel Kleczy Górnej w spisach legitymowanej szlachty oraz w wykazie właścicieli ziemskich Królestwa Galicji i Lodomerii. W 1818 roku kolejnym odnotowanym dziedzicznym właścicielem był Feliks Sławiński. W 1912 roku spadkobierczynią Przecława została jedna z jego córek – Wiktoria Ogniewska-Konopkowa, która zdecydowała się sprzedać majątek Stefanowi Czaplickiemu – przemysłowcowi z Katowic. Następnie posiadłość odziedziczyli jego krewni.Po roku 1934 roku właścicielem zespołu został Stefan Czaplicki, który w miejscu starego muru ochronnego wybudował ogrodzenie murowano-żelazne. Eleganckie przęsła zachowały się w północno-wschodniej części parku. Fragment w zachodniej części zespołu został zniszczony po 1958 roku, kiedy majątek był własnością dwóch Spółdzielni Rolniczych, najpierw w z Inwałdu, a potem z Rokowa. Od 1963 roku dworem zarządzała WSS „Społem” z Krakowa, która urządziła w nim ośrodek szkoleniowy, kolonijny i wczasowy. Obecna brama główna wzniesiona została przez aktualnych właścicieli zespołu w 1993 roku. Oni też wybudowali nowoczesne ogrodzenie z prętów otaczające park od zachodu. Od północy, północnego-wschodu i zachodu ogrodzenie zachowuje dobry stan techniczny. Pozostała część terenu pozbawiona jest ogrodzenia lub otoczona płotem z drucianej siatki częściowo zniszczonym.

Opis

Zespół dworsko-parkowy w Kleczy Górnej zlokalizowany został we wschodniej części wsi, na północnym stoku Jaroszowickiej Góry (541 m n.p.m.), około 500 m na południe od szosy i linii kolejowej Kalwaria-Wadowice. Zespół zajmuje obszar o nieregularnym obrysie wydzielony ogrodzeniem. Przy północno-zachodniej części ogrodzenia ulokowano podłużny zbiornik wodny wyłożony faszyną. Ogrodzenie zespołu składa się z kilku części. Od północy znajduje się główna brama wjazdowa wzniesiona w 1992 roku. Obiekt murowany z cegły, tynkowany, ma charakter eklektyczny, dopasowany do reszty zespołu. Składa się z trzech arkad filarowych, z których środkowa jest wyższa i szersza (z pozornym zwornikiem), a dwie skrajne niższe i węższe. Filary arkad ozdobiono pilastrami o uskokowych głowicach. Wspierają one archiwolty arkad i belkowania przekryte czterospadowymi daszkami z dachówki ceramicznej. W arkadzie środkowej znajduje się dwuskrzydłowa brama. Na odcinku północno-wschodnim (patrząc od bramy), na długości ok.160 m, zachowano fragment ogrodzenia z lat 30. XX wieku. Składa się z 46 przęseł o szerokości ok. 4 m każde. Pojedyncze przęsło składa się z dwóch betonowych, prostopadłościennych słupków przy ziemi połączonych niskim murkiem. Filary zwieńczono dwiema uskokowymi płytami, na których umieszczono kamienne kule. Pomiędzy słupkami kute, żeliwne pręty ustawione pionowo, równolegle do siebie, o różnej długości tak, że górą tworzą łuki. Końce prętów zaostrzone. Od zachodu współczesny płot z żelaznych prętów, pochodzący z roku 1993. W ten odcinek ogrodzenia wkomponowano zachowane fragmenty muru (długości ok.40 m) pochodzące z pierwotnego ogrodzenia (koniec XVIII lub początek XIX wieku). W murze zachowano bramę wjazdową na dawny dziedziniec gospodarczy. W pozostałej części zespół otoczony jest płotem z drucianej siatki. Wzniesiono go z łamanego dzikiego kamienia. Między tynkowanymi filarami znajduje się dwuskrzydłowa brama z płaskowników. Od 1991 roku dwór wraz z parkiem stanowi własność prywatną i nie jest udostępniony do zwiedzania.

Oprac. Roman Marcinek, NID, grudzień 2025 r.