Historia

Początkowo była to tylna część parceli rynkowej nr 42, po oddzieleniu od niej, w I połowie XVI wieku związana była okresowo z kamienicą rynkową nr 38. W XVI wieku należała do Baltazara Burcholcera, potem jego zięcia Szymona Taschnera. Ostatecznie przed 1532 roku kamienicę wzniósł Mikołaj Czech. Następne prace budowlane wykonał w II połowie XVI wieku kolejny właściciel Schuman. Budynek był dostawiony do tylnej ściany domu rynkowego. Był to jednotraktowy dom z sienią rozdzielającą dwa pomieszczenia. W ciągu XVI i XVII wieku należała do Józefa Słomkowicza, dominikanów, a następnie rodziny Gianottich. Oni też ostatecznie w 1645 roku przekazali ją na fundusz duchowieństwa kolegiaty św. Jana. Od tego momentu aż do 1865 roku należała do księży kolegiackich, potem została przejęta przez rząd, ostatecznie jednak wróciła w ręce prywatne. W trakcie powstania warszawskiego kamienica została prawie całkowicie zniszczona, pozostały jedynie fragmenty ścian szczytowych graniczących z sąsiednimi budynkami. Zabytkowe są jedynie piwnice, pozostałe fragmenty budynku rozebrano. Kamienicę odbudowano w latach 1953-54 na potrzeby Muzeum Historycznego m.st. Warszawy według projektu Stanisława Żaryna. Elewacja kamienicy od podwórza został zaprojektowana na nowo jako element stworzonego dziedzińca Lapidarium. Nadziemna część kamienicy mieści salę kinową. W trakcie odbudowy nie zrekonstruowano m.in. trójkątnych naczółków nad oknami pierwszego piętra. Według projektów z 1951 roku elewacja miała zostać pokryta kolorem błękitnym, ostatecznie tej koncepcji nie zrealizowano.

2 września 1980 roku Stare Miasto w Warszawie zostało umieszczone na liście światowego dziedzictwa UNESCO jako przykład całkowitej rekonstrukcji zespołu historycznego.

W 2014 roku rozpoczęto projekt "Modernizacja, konserwacja oraz digitalizacja zabytkowej siedziby głównej Muzeum Warszawy przy Rynku Starego Miasta w Warszawie", realizowany w ramach programu Konserwacja i rewitalizacja dziedzictwa kulturowego, przy wsparciu udzielonym z funduszy norweskich i funduszy EOG, pochodzących z Islandii, Lichtensteinu i Norwegii oraz środków krajowych. W ramach projektu wykonano prace budowlane i konserwatorskie w jedenastu kamienicach siedziby Muzeum Warszawy z zewnątrz i wewnątrz. Punktem odniesienia przy konserwacji elewacji była odbudowa kamienic z lat 50. XX wieku. Projekt kolorystyki został oparty o badania przeprowadzone przez głównego wykonawcę prac i uzgodniony ze stołecznym konserwatorem zabytków. Brak dokumentacji konserwatorskiej i fotografii z okresu powojennego nie pozwalał na wykonanie analizy zmian kolorystycznych.

Opis

Kamienica jest budynkiem murowanym, trzykondygnacyjnym z użytkowym poddaszem. Fasada jest czteroosiowa, parter został wydzielony gzymsem kordonowym. Okna na elewacji frontowej mają profilowane opaski, na pierwszym piętrze z gzymsami pod i nadokiennymi, na drugim piętrze tylko z podokiennymi. Całość elewacji wieńczy wydatny gzyms profilowany.

Obiekt dostępny w godzinach pracy muzeum - https://muzeumwarszawy.pl/wizyta/.

Oprac. Ewa Perlińska-Kobierzyńska, Muzeum Warszawy, 2025 r.