Śladami Thomasa Huttera po Podkarpaciu
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

wycieczka użytkownika Jadwiga Stęchły

Śladami Thomasa Huttera po Podkarpaciu

6

dwa dni

podkarpackie

Thomas Hutter (1696-1745) – rzeźbiarz późnego baroku, Bawarczyk, niedoszły jezuita, od 1732 r. poprzez twórczość artystyczną i miejsce zamieszkania związany z Rzeszowem, Jarosławiem i Przemyślem. Autor monumentalnych struktur ołtarzowych, drewnianych i kamiennych rzeźb zdobiących wnętrza i fasady obiektów sakralnych i świeckich. Jego bogaty dorobek artystyczny rozproszony od Lwowa przez Przemyśl i Jarosław po Sandomierz charakteryzuje dynamizm kompozycji, realizm formy, teatralność gestów. Figury chociaż masywne, atletyczne, niekiedy jakby ociężałe, odziane w ciężkie materie są pełne ruchu i emocji. Dzieła Huttera w dużej mierze są tylko pretekstem do poznania wyjątkowych obiektów sakralnych i świeckich, od średniowiecza do współczesności. Pozwolą na odwiedzenie trzech miast: Rzeszowa, Jarosławia i Przemyśla oraz poznania niezwykłych dzieł architektury, rzeźby i malarstwa. 

Zespół klasztorny bernardynów
Rzeszów

30 minut

Zacznijmy od zwiedzania kościoła oo. bernardynów w Rzeszowie z przykładami najwcześniejszych i najpóźniejszych realizacji artysty. Do tych pierwszych należy ołtarz cudownej figury Matki Boskiej datowany na 1729 r., nawiązujący pod względem architektonicznym do tylmanowskiego ołtarza z kościoła pw. Św. Krzyża w Warszawie. Cudownej figurze Matki Bożej ustawionej pośrodku nastawy, cieszącej się od XVI w. kultem wiernych towarzyszą wysokiej klasy rzeźby alegoryczne. Do ostatnich realizacji mistrza należy ołtarz Jezusa Ubiczownego, który kończyli już uczniowie z jego warsztatu.

czas dojazdu do następnego obiektu

42 min.

zespół kościelno-klasztorny Jezuitów, ob. Dominikanów
Jarosław

30 minut

Kolejne dzieła Huttera wykonane zostały w Jarosławiu, gdzie artysta osiedlił się z rodziną na kilkanaście lat. Co ciekawe mieszkał i pracował w najbardziej okazałej kamienicy rynkowej. Zbudowana na reliktach domu gotyckiego po 1570 r., rozbudowana przez Wilhelma Orsettiego – kupca z Włoch – stanowi reprezentatywny przykład świeckiej architektury renesansowej. Kamienica – zwana perłą polskiego renesansu - od 1945 r. zaadaptowana została na Muzeum Kamienica Orsettich, które także warto zobaczyć. Zanim dotrzemy z Rzeszowa do Jarosławia na Rynek, koniecznie trzeba wstąpić do późnobarokowego sanktuarium pw. Matki Bożej Bolesnej, dawnego kościoła księży jezuitów, obecnie oo. dominikanów przy wjeździe do miasta. Jego wnętrza zdobią również dzieła Thomasa Huttera. Ołtarz pw. Serca Jezusowego oraz ołtarz pw. Franciszka Ksawerego z rzeźbami artysty korespondują ze sobą pod względem formalnym i ideowym, reprezentują dojrzały okres twórczości. Jednocześnie stanowią tylko zapowiedź znakomitego wyposażenia i wystroju wnętrza – barokowego gesamtkunswerku, nad którym czuwa od samego początku cudowna pieta w ołtarzu głównym z k. XIV w.

czas dojazdu do następnego obiektu

7 min.

kamienica mieszczańska, obecnie siedziba Muzeum Kamienica Orsettich
Jarosław

godzina

Z kościoła oo. dominikanów kierujemy się na Rynek by podziwiać Kamienicę Orsettich i zwiedzić tamtejsze muzeum.

czas dojazdu do następnego obiektu

4 min.

zespół kolegiacki Jezuitów pw. św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty, ob. zespół kościoła farnego pw. Bożego Ciała
Jarosław

30 minut

Z Kamienicy Orsettich udajemy się do kolegiaty pw. Bożego Ciała zlokalizowanej w niedalekim sąsiedztwie od rynkowej zabudowy. Widok na jej fasadę wyróżnia galeria posągów dłuta Thomasa Huttera z lat 1730-32. Pierwotny układ figur został zmieniony po pożarze świątyni w 1862 r., lecz dawni patroni św. Jan Ewangelista i św. Jan Chrzciciel ustawieni przy schodach zapraszają do wnętrza najstarszego zachowanego w Polsce kościoła pojezuickiego. Tamże znajdują się pozostałości rzeźbiarskiego repertuaru dłuta Huttera: krucyfiks oraz putta, umieszczone niestety przypadkowo w nowych ołtarzach bocznych, stanowiące jedne z nielicznych świadectw pierwotnego wyposażenia.

czas dojazdu do następnego obiektu

39 min.

zespół kościoła katedralnego pw. Wniebowzięcia NMP i św. Jana Chrzciciela, ob. zespół kościoła archikatedralnego
Przemyśl

godzina

Z Jarosławia jedziemy do Przemyśla by rozpocząć zwiedzanie od bazyliki św. Jana Chrzciciela – Matki Kościołów diecezji przemyskiej. W świątyni, która kryje w sobie relikty późnoromańskiej rotundy z 1 poł. XIII w., znajdują się również prace Huttera – to nagrobek bpa Aleksandra Fredry w kaplicy pw. Św. Krzyża, zw. kaplicą Fredry oraz stiukowe portale do kaplic: Fredry i usytuowanej naprzeciwko kaplicy Drohojowskich. Poza realizacjami Huttera w przemyskiej katedrze można podziwiać także wiele innych dzieł sztuki od gotyku do współczesności.

czas dojazdu do następnego obiektu

5 min.

zespół kościelno-klasztorny oo. franciszkanów reformatów
Przemyśl

30 minut

Ostatni przypisywany Hutterowi obiekt w Przemyślu pozostaje w kościele oo. franciszkanów reformatów. Krucyfiks umieszczony w ołtarzu głównym zgodnie z reformacką zasadą nakazującą umieszczanie krucyfiksów na tym honorowym miejscu. Dzieło życia Huttera – realizacja wyposażenia dla lwowskich bernardynów – znajduje się już poza obecnymi granicami naszego kraju, lecz warto zaplanować dalszą trasę zwiedzania śladami mistrza. Przedstawione powyżej dzieła Huttera niech pozostaną przyczynkiem do poznania znakomitych zabytków i trzech pięknych miast Podkarpacia: Rzeszowa, Jarosławia i Przemyśla.

Wydrukuj stronę wycieczki

To jest wycieczka użytkownika. Zgłoś naruszenie zasad.

Obiekty z trasy wycieczki

zgłoś naruszenie