dzwonnica-kostnica, Turobin
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

dzwonnica-kostnica

Turobin

photo

Dzwonnica-kostnica znajduje się przy kościele par., wzniesionym w l. 1620-23, należącym do grupy świątyń w stylu tzw. „renesansu lubelskiego”. Prezentuje jeden z typów osiemnastowiecznych dzwonnic na planie wydłużonego, wąskiego prostokąta, z trzema lokalnościami w przyziemiu i trzema przeźroczami dzwonowymi w górnej kondygnacji. Tu dodatkowo połączona z aneksem pełniącym funkcję kostnicy. 

Historia

Prywatne miasto Goraj zostało lokowane w 1420 r. W 1596, zakupione przez Jana Zamojskiego hetmana wielkiego koronnego, zostało włączone do ordynacji zamojskiej. Obecny kościół wzniesiony ok. 1530 r., w l. 1584-95 zamieniony na zbór kalwiński, gruntownie przebudowany w l. 1620-23. Data budowy dzwonnicy-kostnicy nie jest znana, być może została wzniesiona w czasie restauracji kościoła w 1774-5, zapewne w miejsce poprzedniej. Kilkakrotnie remontowana w XIX – XXI w. i częściowo przekształcona (przebudowany szczyt, zlikwidowane niewielkie okienko na osi parteru elewacji frontowej).

Opis

Zespół kościelny oddalony na pd.-zach. od rynku, położony na krawędzi doliny rzeki Por. Dzwonnica odsunięta na pn.-zach. od kościoła, usytuowana przy ulicy, w linii ogrodzenia cmentarza kościelnego. Późnobarokowa. Elewacją frontową zwrócona na pn. Wzniesiona na planie wąskiego, wydłużonego prostokąta, dwukondygnacyjna, z parterową kostnicą na całej długości elewacji tylnej. Na parterze dzwonnicy trzy niewielkie lokalności, z których zach. mieści klatkę schodową. Kostnica jednoprzestrzenna, z wejściem od zach., wewnątrz skomunikowana z przyziemiem dzwonnicy. Dzwonnica i kostnica murowane z cegły i otynkowane; dachy pokryte blachą. Elewacja frontowa dwukondygnacyjna, trójosiowa, artykułowana pilastrami toskańskimi; każda z kondygnacji zwieńczona profilowanym, wyłamującym się gzymsem. W polach pomiędzy pilastrami prostokątne płyciny o ćwierćkoliście wciętych narożnikach. W górnej kondygnacji trzy, zamknięte półkoliście, przeźrocza na dzwony. W szczycie przeźrocze z mniejszym dzwonem (pierwotnie z rzeźbą św. Floriana), całość zwieńczona cebulastą wieżyczką z krzyżem. Elewacje boczne o analogicznych podziałach architektonicznych, ślepe. Elewacja tylna i elewacje kostnicy gładkie, naroża kostnicy wzmocnione szkarpami. 

Zabytek dostępny z zewnątrz.

Oprac. Bożena Stanek-Lebioda, OT NID w Lublinie, 22.11.2019 r. 

Bibliografia

  • Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, T. VIII: Województwo lubelskie, z. 8: Powiat krasnostawski, Warszawa 1964, s. 65-71.
  • Tokarczyk R. A., Turobin: dzieje miejscowości, Lublin 2002.
  • Zabytki architektury i budownictwa w Polsce, t. 48 Województwo zamojskie, Warszawa 1991, s.109.
  • Zabytki sztuki w Polsce. Małopolska, pr. zb., Warszawa 2016, s. 1453.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: dzwonnica
  • Chronologia: XVIII w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Kościelna 2, Turobin
  • Lokalizacja: woj. lubelskie, pow. biłgorajski, gmina Turobin
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy