Poznaj lokalne zabytki


Wyraź zgodę na lokalizację i oglądaj zabytki w najbliższej okolicy

Zmień ustawienia przeglądarki aby zezwolić na pobranie lokalizacji
Strona korzysta z plików cookies. Dowiedz się więcej.

kamienica tzw. Dom Królowej Bony - Zabytek.pl

kamienica tzw. Dom Królowej Bony


budynek mieszkalny XVII w. Piotrków Trybunalski

Adres
Piotrków Trybunalski, Szewska 2

Lokalizacja
woj. łódzkie, pow. Piotrków Trybunalski, gm. Piotrków Trybunalski

Jedna z najcenniejszych kamienic Starego Miasta.

Historia

W II połowie XIII w., na terenie obecnej Starówki Piotrkowa Trybunalskiego, rozmierzono regularną siatkę urbanistyczną, opartą o moduł jednego pręta o długości 3,92 m. Wyznaczono wówczas układ ulic oraz parceli, który przetrwał do dnia dzisiejszego. Narożna parcela przy Łaziennej Mokrej 1/ Szewskiej 2 znajdowała się w ścisłym centrum miasta. Ulica Łazienna Mokra to jeden z najstarszych traktów prowadzący do południowej bramy. Nazwę swą wywodzi od istniejącej przy niej łaźni miejskiej, prawdopodobnie prowadzonej już od XV w. Prostopadła do nie ulica Szewska oczywiście nazwę swą wzięła od lokowanych wzdłuż traktu siedzib rzemieślników. Kamienica wzniesiona w granicy działki narożnej pochodzi prawdopodobnie w swym zasadniczym wątku z XVI w. Należy do najstarszych siedzib patrycjuszowskich miasta. Przebudowana została prawdopodobnie w XVIII w. Mieściła mieszkania oraz składy kupieckie.

Według miejskiej legendy w kamienicy tej królowa Bona ukrywała swoje skarby, Tam też napadli ją zbójcy.

Szkic obiektu z końca XVIII w. przedstawia narożną kamienicę umieszczoną wzdłuż ul. Szewskiej, szczytem do ul. Łaziennej Mokrej, dwukondygnacyjną, przykrytą wysokim, dwuspadowym dachem zwieńczonym barokowym szczytem.

W 1865 r. w Piotrkowie miał miejsce pożar, po którym skutki usuwano pospiesznie, bez odtwarzanie zniszczonych elementów zabudowy. Zgodnie z zachowaną inwentaryzacją kamienicy z 1989 r. istniał wówczas jeszcze wysoki, dwuspadowy dach, profilowany gzyms podokapowy oraz ornamentyka cokołów i głowic pilastrów, na elewacji. Na inwentaryzacji z lat 20. XX w. widoczny jest również oryginalnie zakomponowany portal główny z ozdobnymi kroksztynami podtrzymującymi nadproża, profilowane gzymsy nadokienne i głowice pilastrów.

Rewaloryzację kamienicy przeprowadzono po 1989 r.

Obecnie w kamienicy przy ul. Szewskiej 2 mieści się Centrum Edukacji Browarniczej. 

Opis

Kamienica wznosi się na terenie Starego Miasta Piotrkowa, w południowo-zachodnim narożniku Starego Rynku, u zbiegu ulic Łaziennej Mokrej (w pierzei zachodniej tej ulicy) i Szewskiej (w pierzei południowej ulicy). 

Ze względu na czas powstania kamienicę należy określić jako barokową, jednak pozbawiona detalu wygląda na obiekt bezstylowy.

Wzniesiona została na rzucie prostokąta wydłużonego na osi wschód –zachód. Elewacja szczytowa, zachodnia jest je ścianą frontową. 

Kamienica wzniesiona została z cegły na zaprawie wapiennej. Na parterem sklepiona kolebkowo z lunetami. Nad piętrem strop drewniany. Nad częścią narożną dach trójspadowy, nad częścią zachodnią dach dwuspadowy. 

Klatka schodowa murowana, stopnie drewniane. Otwory okienne i drzwiowe, prostokątne o ceglanych nadprożach.

Posadzki ceramiczne na parterze, podłogi deskowe na piętrze.

Elewacje dwukondygnacyjne. Wzniesione na wysokim, gładko tynkowanym cokole, malowanym bordowo. Na wysokości parteru ściany pokryte boniowaniem w tynku. Kondygnacje dzieli gzyms kordonowy. Na wysokości drugiej kondygnacji otwory rozmieszczone na tle ścian gładko tynkowanych. Na obu kondygnacjach ściany w kolorze pastelowego różu. Ściany wieńczy profilowany gzyms podokapowy. W ścianie zachodniej (frontowej)na parterze cztery osie, na drugiej kondygnacji trzy. Ścianę, na każdej kondygnacji, dzielą na trzy nierówne pola pilastry o gładkich, białych trzonach. Na parterze, na tle węższego pola centralnego, prostokątny otwór drzwiowy, zwieńczony łukiem odcinkowym. Nad nim odcinek profilowanego gzymsu. Powyżej niewielki kwadratowy otwór okienny, ujęty sztukatorskimi spływami wolutowymi i frontonem o wykroju odcinka koła. Na lewo od drzwi frontowych, niewielki otwór drzwi prowadzących do piwnicy. Drzwi zwieńczone odcinkiem profilowanego gzymsu. Zewnętrzne osie elewacji wyznaczone przez otwory okienne, o wykroju zbliżonym do kwadratu. Ujęte w profilowane, białe ramy. Pod każdym otworem parapet w formie odcinka profilowanego gzymsu. Okna dwuskrzydłowe, każde skrzydło dwukwaterowe. Ponad gzymsem trzy osie wyznaczone przez prostokątne otwory okienne Okna ujęte w profilowane ramy, pod każdym parapet w formie odcinka profilowanego gzymsu. W zwieńczeniu również odcinek profilowanego gzymsu. Okna ościeżnicowe, dwuskrzydłowe, podwójne. Każde skrzydło trójpolowe. Pod gzymsem podokapowym kompozytowe głowice wieńczące pilastry.

W elewacji południowej dziewięć osi. Na parterze w osi trzeciej od wschodu prostokątny otwór drzwiowy, ujęty w profilowana ramę. Drzwi drewniane, płycinowe, dwuskrzydłowe z nadświetlem. Pozostałe osie wyznaczone przez otwory okienne. Trzy okna od wschodu ujęte w profilowane ramy, pod każdym parapet w formie odcinka gzymsu. W zwieńczeniu również odcinek profilowanego gzymsu. Pozostałe okna ujęte w profilowaną ramę z parapetem w formie odcinka gzymsu. Okna dwuskrzydłowe, zespolone. Każde skrzydło trójpolowe. Na piętrze okna ujęte w profilowaną ramę, z parapetem w formie odcinka gzymsu. Okna ościeżnicowe, dwuskrzydłowe, podwójne. Każde skrzydło trójpolowe. W osiach trzeciej, piątej i szóstej ślepe otwory okienne ujęte w profilowaną ramę.

Obiekt dostępny dla zwiedzających - w budynku znajduje się Centrum Edukacji Browarniczej.

Oprac. Agnieszka Lorenc-Karczewska, OT NID w Łodzi, 24.04.2020 r.

Rodzaj: budynek mieszkalny

Styl architektoniczny: barokowy

Materiał budowy:  ceglane

Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków

Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_10_BK.129592, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_10_BK.186587