dzwonnica, Chełm
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Dzwonnica została wzniesiona po 1867 r. przy cerkwi prawosławnej pw. św. Jana Teologa zbudowanej w l. 1846–1852 jako cerkiew garnizonowa, następnie parafialna. Dzwonnica wraz z cerkwią tworzą jednorodny zespół architektoniczny o cechach klasycystycznych i bizantyjsko-ruskich.

Historia

Cerkiew pw. św. Jana Teologa, Apostoła i Ewangelisty została wzniesiona w l. 1848-52 kosztem rządu carskiego jako cerkiew garnizonowa, a od 1879 parafialna. Po 1867 r. obok cerkwi zbudowano dzwonnicę o cechach klasycystycznych, nakrytą cebulastym hełmem, nawiązującą do architektury cerkwi. Dzwonnica remontowana w 1935 r. oraz kilkakrotnie po wojnie. Całe założenie poddane kompleksowemu remontowi i rewitalizacji w l. 2012-13.

Opis

Dzwonnica usytuowana w pn.-zach. narożu cmentarza cerkiewnego położonego pomiędzy ul. H. Sienkiewicza, M. Kopernika i J. Młodowskiej, od pd. i wsch. włączona w linię ogrodzenia. Klasycystyczna. Wzniesiona na planie kwadratu, dwukondygnacyjna, murowana z cegły i otynkowana, nakryta czteropołaciowym dachem kopulastym z lukarnami, zwieńczonym niewielką latarnią z cebulastym hełmem zakończonym krzyżem prawosławnym; dach i hełm latarni pokryte blachą. Elewacje jednoosiowe, z dolną kondygnacją o charakterze cokołu, w której prostokątne wejście od wsch. i niewielkie okienko (wtórne) od pd. Górna kondygnacja opięta w narożach toskańskimi pilastrami dźwigającymi uproszczone belkowanie, przepruta ze wszystkich stron półkoliście zamkniętymi otworami dzwonowymi, pod którymi dekoracyjne kwadratowe płyciny; otwory wypełnione drewnianymi żaluzjami.

Zabytek dostępny.

Oprac. Bożena Stanek-Lebioda, OT NID w Lublinie, 21-11-2018 r.

Bibliografia

  • Czernicki K., Chełm: przeszłość i pamiątki, Chełm 1936 (reprint), s. 81-82.
  • Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, T. VIII: Województwo lubelskie, z. 5: Powiat chełmski, Warszawa 1968, s. 23.
  • Prace konserwatorskie i remontowe w zabytkowych obiektach architektury oraz ich zespołach w roku 2013 (opr. zb.), „Wiadomości Konserwatorskie Województwa Lubelskiego” 2014, t. 16, s. 73-74.
  • Prożogo K., Chełm. Przewodnik, Warszawa 1993, s. 68-69.
  • Zabytki architektury i budownictwa w Polsce, t. 6 Województwo chełmskie, Warszawa 1999, s. 10.
  • Zabytki sztuki w Polsce. Małopolska, pr. zb., Warszawa 2016, s. 253.
  • http://www.lublin.cerkiew.pl/parafie.php?id_n=5&id=196&type=history [dostęp 16.11.2018]

Informacje ogólne

  • Rodzaj: dzwonnica
  • Chronologia: 1867 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Henryka Sienkiewicza 2, Chełm
  • Lokalizacja: woj. lubelskie, pow. Chełm, gmina Chełm
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy