Park - Zabytek.pl
Adres
Biecz
Lokalizacja
woj. lubuskie,
pow. żarski,
gm. Brody - obszar wiejski
Historia
Wieś Biecz (niem. Beitsch, Beitzch, Beitzsch) jest jedną z najstarszych osad na terenie Dolnych Łużyc. Po raz pierwszy wzmiankowana była w 1000 roku pod nazwą Bezdiez jako własność klasztoru w Nienburgu. Od początku XIV wieku majątek był związany z rodem von Wiedebach, w którego posiadaniu był przez stulecia, aż do 1945 roku. Siedziba rodu powstawała etapami, które obejmowały rozbudowę obiektów mieszkalnych i gospodarczych. Czytelny do dziś układ przestrzenny zespołu rezydencjonalnego pochodzi z epoki baroku. Oparty został na symetrycznej kompozycji osiowej. Część reprezentacyjna z centralnie usytuowanym pałacem, otoczonym parkiem i poprzedzonym dwiema oficynami była wyraźnie oddzielona od gospodarczej, skupionej wokół prostokątnego podwórza. Główna oś kompozycji, oparta na drodze do sąsiednich Gębic, prowadziła prostopadle do pałacu przez folwark. Droga ta krzyżowała się na podwórzu folwarcznym z drugim ciągiem komunikacyjnym, wytyczonym na osi wschód-zachód, który zamykały leżące naprzeciw siebie wieże bramne. Przez wieżę zachodnią prowadziła droga w kierunku wsi, kończąc się na kościele, wzniesionym w latach 1716-1718.
Park otaczający pałac wykształcił się z XVIII-wiecznego założenia ogrodowego. Przed fasadą siedziby funkcjonował ogród ozdobny, który był oddzielony od części gospodarczej nasadzeniami drzew, ogrodzeniem z bramą, a także oficynami. W części południowej oraz wschodniej i zachodniej został przepruty dwoma kanałami. Do połowy XIX wieku część południowa z dotychczasowymi rabatami kwiatowo-warzywnymi i sadami została przekształcona w niewielkie założenie krajobrazowe. Teren parku przecinał system ścieżek spacerowych, a nad kanałami przełożono mostki. Przypuszczalnie w XIX wieku wprowadzono element kompozycyjny w formie centralnie usytuowanej fontanny na owalnym dziedzińcu pałacowym. Ozdabiały ją kompozycje kwiatowe i rośliny w donicach. Po II wojnie światowej, do 1956 roku w pałacu mieścił się Dom Kultury, a następnie magazyn biblioteczny. Przez lata znajdował się pod dozorem społecznego opiekuna zabytków. Pozostałe budynki były użytkowane przez PGR. W maju 1963 roku pałac, park, dwie oficyny oraz budynek bramny zostały wpisane do rejestru zabytków. W kolejnych latach osobnym wpisem zostały objęte oficyny oraz park. W latach 80. XX wieku, po tym jak zespół stał się własnością prywatną, nastąpiły ingerencje budowlane na terenie zespołu folwarcznego. Od momentu, gdy w 2001 roku właściciel ogłosił upadłość, zespół pozostaje bez opieki, z wyjątkiem oficyny.
Opis
Zespół pałacowo-parkowy znajduje się we wschodniej części wsi, na wschód od drogi wojewódzkiej nr 286, łączącej Biecz z Gubinem. Wjazd na teren zespołu znajduje się w jego zachodniej części, poprzez wieżę bramną. Zasadniczy element założenia stanowi pałac, otoczony z trzech stron parkiem i wydzielony od zabudowy gospodarczej. Od północy, od frontu, poprzedzony jest dziedzińcem z basenem fontanny oraz obsadzonym drzewami ogrodzeniem z pozostałościami bramy. W części południowej przecięty jest dwoma kanałami, z których jeden opływa pałac od strony elewacji bocznych i tylnej. Obecnie park jest zdziczały, kompozycja jest słabo czytelna, a kanały są zarośnięte, nie zachowały się znajdujące się nad nimi mostki.
Oprac. Marta Kłaczkowska, OT NID w Zielonej Górze, 14.03.2025 r.
Rodzaj: park
Styl architektoniczny: krajobrazowy
Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków
Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_08_ZZ.7535, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_08_ZZ.11893