Historia

Wieś Biecz (niem. Beitsch, Beitzch, Beitzsch) jest jedną z najstarszych osad na terenie Dolnych Łużyc. Po raz pierwszy jest wzmiankowana w 1000 roku pod nazwą Bezdiez jako własność klasztoru w Nienburgu. Od początku XIV wieku majątek był związany z rodem von Wiedebach, w którego posiadaniu był przez stulecia, aż do 1945 roku. Siedziba rodu powstawała etapami, które obejmowały rozbudowę obiektów mieszkalnych i gospodarczych. Czytelny do dziś układ przestrzenny zespołu rezydencjonalnego pochodzi z epoki baroku. Oparty został na symetrycznej kompozycji osiowej. Część reprezentacyjna z centralnie usytuowanym pałacem, otoczonym parkiem i poprzedzonym dwiema oficynami była wyraźnie oddzielona od gospodarczej, skupionej wokół prostokątnego podwórza. Oficyny pałacowe zostały wzniesione w pierwszej połowie XVIII wieku za czasów Otto Gottloba Wiedebacha. Po II wojnie światowej, do 1956 roku w pałacu mieścił się dom kultury, a następnie magazyny biblioteczne. Przez lata znajdował się pod dozorem społecznego opiekuna zabytków. Pozostałe budynki były użytkowane przez PGR. W oficynie zachodniej mieścił się wiejski ośrodek zdrowia. W maju 1963 roku oficyny zostały wpisane do rejestru zabytków jako elementy zespołu pałacowo-parkowego. Dodatkowo zostały objęte indywidualnym wpisem do rejestru zabytków na podstawie decyzji z 1971 roku. Pod koniec lat 70. XX wieku oficyna wschodnia została rozebrana. W latach 80. XX wieku, po tym jak zespół stał się własnością prywatną, nastąpiły ingerencje budowlane na terenie zespołu folwarcznego. W budynkach gospodarczych urządzono fabrykę włókienniczą. Oficyna była miejscem zakwaterowania pracowników zakładu. Kilka lat temu zmieniła właściciela i jest użytkowana do celów mieszkalnych. 

Opis

Zespół pałacowo-parkowy znajduje się we wschodniej części wsi, na wschód od drogi wojewódzkiej nr 286, łączącej Biecz z Gubinem. Wjazd na teren zespołu znajduje się w jego zachodniej części, poprzez wieżę bramną. Oficyna znajduje się w pobliżu wieży bramnej, na północny zachód od pałacu. Po północnej stronie budynku rozciąga się podwórze gospodarcze, z pozostałych stron otoczony jest parkiem. Jest to obiekt murowany z cegły, założony na rzucie wydłużonego prostokąta, o jednokondygnacyjnej, zwartej bryle, nakrytej dachem mansardowym, pokrytym dachówką ceramiczną. Otynkowane elewacje są symetryczne, dziewięcioosiowe od frontu i ogrodu oraz dwuosiowe po bokach. Otwory okienne i drzwiowe zostały podkreślone prostą opaską z kluczem. Na elewacji frontowej trójosiowa część środkowa została ujęta po bokach pilastrami i zaakcentowana w partii dachu frontonem zamkniętym łukiem odcinkowym. Pole frontonu jest wypełnione płaskorzeźbionymi kartuszami herbowymi, ozdobionymi rocaillem i wicią rośliną w tle. Umieszczone na osi środkowej drzwi zostały poprzedzone schodami. Elewacja tylna została opracowana analogicznie, ale pozbawiona frontonu. Budynek jest własnością prywatną, użytkowany jako mieszkalny.

Oprac. Marta Kłaczkowska, OT NID w Zielonej Górze, 14.03.2025 r.