Historia

Brama główna zbudowana została w trakcie szeroko zakrojonych prac związanych z przebudową zamku oraz jego otoczenia rozpoczętych w końcu XIX wieku. Brama wykonana została w 1900 roku według projektu Alberta Pio i Amanda Bauqué przez wiedeńską firmę Hutter-Schrantz. W latach powojennych kilkakrotnie przeprowadzono przy obiekcie prace remontowo-konserwatorskie

Muzeum-Zamek w Łańcucie zostało w 2021 roku laureatem w konkursie „Zabytek Zadbany” w kategorii specjalnej – właściwe użytkowanie i stała opieka nad zabytkiem.

Opis    

Brama główna usytuowana jest na terenie zespołu zamkowo-parkowego w jego zachodniej części. Położona jest w bezpośrednim sąsiedztwie wartowni (kordegardy). Brama jest cofnięta w stosunku do linii ogrodzenia i połączona z nim ćwierć kolistymi kamiennymi ściankami z żelazną kratą. Brama jest murowana z cegły i otynkowana, z metalowymi kutymi kratami, zbudowana jako arkadowa, trójprzelotowa. Arkadowy przejazd środkowy, jest znacznie wyższy od bocznych, flankowany pilastrami, zamknięty półkoliście i zwieńczony odcinkowym przyczółkiem. Arkada środkowa ujęta jest po bokach ściankami z arkadowymi przejściami. Ścianki zwieńczone są wolutowymi spływami, a na ich skrajach umieszczone są wazony. Elewacje pokryte są boniowaniem przechodzącym nad arkadami w klińce. Elewacja zewnętrzna (północna) dekorowana jest kartuszem z herbem Pilawa obramionym dekoracją z liści lauru i dębu umieszczonym powyżej arkady środkowej oraz płycinami z panopliami nad przejściami bocznymi. Bogato dekorowane są również ażurowe kute bramy. Brama w przejeździe głównym jest dwuskrzydłowa złożona z pionowych prętów okolonych szeroką bordiurą (obramowaniem) i zamknięta wklęsło-wypukłym łukiem. Ozdobiona jest medalionami z monogramem Romana Potockiego oraz bogatą dekoracją wolutową z motywami roślinnymi. Podobne elementy dekoracyjne zastosowano w jednoskrzydłowych bramkach bocznych.

Zabytek dostępny. Możliwość wjazdu przez osoby ze szczególnymi potrzebami.

Oprac. Anna Fortuna-Marek, OT NID w Rzeszowie, 16.05.2025 r.