Dom Zarządu Ogrodów Łańcuckich w zespole zamkowym - Zabytek.pl
Dom Zarządu Ogrodów Łańcuckich w zespole zamkowym
Adres
Łańcut, 3-go Maja 19
Lokalizacja
woj. podkarpackie,
pow. łańcucki,
gm. Łańcut (gm. miejska)
Historia
W trakcie wielkich przemian zamku i jego otoczenia, prowadzonych na przełomie XIX i XX wieku, z inicjatywy Romana Potockiego i jego żony Elżbiety z Radziwiłłów Potockiej, poza przebudową zamku, na terenie zespołu wzniesiono kilka nowych obiektów. Jednym z nich był Dom Zarządu Ogrodów Łańcuckich. Budynek zbudowany został w 1899 roku (data widnieje na elewacji północnej). Zgodnie ze wspomnieniami Elżbiety z Radziwiłłów Potockiej został zbudowany według wzoru zaczerpniętego z angielskiego czasopisma „Country Life” z 1899 roku. W 1913 roku został przebudowany według projektu zatrudnionego przez Potockich wiedeńskiego architekta Armanda Bauqué z przeznaczeniem na siedzibę zarządu ogrodów ordynacji łańcuckiej oraz mieszkania dla pracowników administracji. Funkcję tę pełnił do 1944 roku. Po nacjonalizacji aż do 1971 roku w budynku mieściła się administracja Państwowego Gospodarstwa Rolnego – Ogrody w Łańcucie. Następnie, po przeprowadzeniu kapitalnego remontu, budynek przekazany został szkole muzycznej. Funkcję tę pełni do dzisiaj.
Opis
Budynek znajduje się w południowej części parku zamkowego na wschód od Ujeżdżalni i na północ od ulicy 3 Maja. Jest to obiekt murowany, częściowo parterowy, częściowo piętrowy z użytkowym poddaszem. Jego bryła jest rozczłonkowana i zróżnicowana pod względem wysokości. Zbudowany jest na skomplikowanym, nieregularnym planie, z czterema bogato zryzalitowanymi skrzydłami i wewnętrznym prostokątnym dziedzińcem. Poszczególne części oraz ryzality nakryte są wysokimi, odrębnymi dachami dwuspadowymi o pokryciu z dachówki ceramicznej. Elewacje są zryzalitowane, niesymetryczne, posadowione na cokole osłoniętym okapnikiem.
Elewacje wyróżniają się skontrastowaniem kolorystycznym, uzyskanym przez zestawienie czerwonej cegły licówki z tynkowanymi w jasnym kolorze gzymsami, pilastrami, obramieniami okiennymi i szczytami. Ponadto elewacje urozmaicają tynkowane trójkątne szczyty, z których część zwieńczona jest schodkowo ustawionymi ceglanymi sterczynami przykrytymi dachówką oraz dekorowanymi owalnymi blendami. Naroża elewacji zaakcentowane są tynkowanymi pilastrami. W elewacji północnej, frontowej dwa wejścia i taras na piętrze ograniczone są tralkowymi balustradami. Okna budynku są prostokątne, różnej wielkości, w większości wielokwaterowe.
Dostęp do wnętrza zabytku ograniczony. Obecnie w budynku znajduje się Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia im. Teodora Leszetyckiego w Łańcucie.
Oprac. Anna Fortuna-Marek, OT NID w Rzeszowie, 06.05.2025 r.
Rodzaj: budynek użyteczności publicznej
Styl architektoniczny: nieznana
Materiał budowy:
ceglane
Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków
Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_18_BK.1047, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_18_BK.211640