Poznaj lokalne zabytki


Wyraź zgodę na lokalizację i oglądaj zabytki w najbliższej okolicy

Zmień ustawienia przeglądarki aby zezwolić na pobranie lokalizacji
Strona korzysta z plików cookies. Dowiedz się więcej.

Spichlerz - Zabytek.pl

Spichlerz


budynek gospodarczy XVIII/XIX w.

Lokalizacja
woj. podkarpackie, pow. jarosławski, gm. Roźwienica

Spichlerz w Tyniowicach jest przykładem obiektu reprezentującego dworską infrastrukturę gospodarczą z przełomu XVIII i XIX wieku. Budynek jest cennym reliktem historycznej zabudowy gospodarczej miejscowego zespołu dworsko-folwarcznego.

Historia

Data powstania spichlerza nie jest dokładnie znana, ale przypuszczać można, że obiekt powstał na przełomie XVIII i XIX wieku, kiedy wieś Tyniowice należała do hrabiego Ignacego Morskiego (zm. 1819). Budowa spichlerza była częścią szerszej akcji modernizacji folwarku dworskiego prowadzonego przez Ignacego Morskiego i jego małżonkę  Magdalenę z Dzieduszyckich, która zmarła w 1849 roku. W okresie XIX stulecia aż do 1944 roku budynek spichlerza stanowił część zabudowy gospodarczej kompleksu dworskiego i był wykorzystywany zgodnie ze swoją pierwotną funkcją, służąc jako magazyn ziaren zbóż. W 2. połowie XX wieku po przeprowadzonej w 1944 roku nacjonalizacji i parcelacji dworskiego majątku ziemskiego, budynek spichlerza pozbawiony zaplecza produkcyjnego nie mógł już być użytkowany zgodnie ze swoim przeznaczeniem i zaczął stopniowo popadać w ruinę. Obecnie zabytkowy budynek dawnego spichlerza nie jest użytkowany i wymaga pilnych prac remontowo-konserwatorskich. 

Opis    

Murowany spichlerz wzniesiony w północno-wschodniej części założenia dworskiego jest budynkiem wolnostojącym, który wznosi się na niewielkiej platformie ziemnej w odległości około 40 metrów na północ od budynku dawnego dworu. Budynek spichlerza murowany z cegły wzniesiony na rzucie prostokąta, zwrócony frontem w kierunku wschodnim. Bryła budynku zwarta, kubiczna o dwóch kondygnacjach nakryta dachem naczółkowym. Elewacje otynkowane wsparte na niewielkim cokole o dwóch kondygnacjach. Elewacja frontowa o pięciu osiach, elewacja tylna trójosiowa, a elewacje boczne o jednej osi. Elewacje budynku zdobią dwa gzymsy: płaski kordonowy między kondygnacjami dolną i górną oraz profilowany gzyms wieńczący. Zachowane niewielkie otwory okienne są typowe dla tego rodzaju budynków. W elewacji frontowej trzy prostokątne otwory drzwiowe umieszczone symetrycznie. Wnętrze spichlerza jednoprzestrzenne z niewielkim pomieszczeniem na parterze i drewnianymi schodami wiodącymi na kondygnację górną. 

Zabytek dostępny z zewnątrz w okresie trwania roku szkolnego. 

Oprac. Andrzej Gliwa, OT NID w Rzeszowie, 05.09.2025 r.

Bibliografia    

  • Libicki P., Dwory i pałace wiejskie w Małopolsce i na Podkarpaciu, Poznań 2012, s. 475. 
  • Piórecki J., Zabytkowe ogrody i parki województwa przemyskiego, Rzeszów 1989, s. 145. 
  • Ślęk-Półćwiartek M., Półćwiartek J., Zarys dziejów wsi Tyniowice koło miasta Pruchnika, Przemyśl 2013. 
  • Zając I., Zespół dworsko-parkowy. Spichlerz, 1999 (tzw. karta biała). 

Rodzaj: budynek gospodarczy

Materiał budowy:  ceglane

Styl obiektu: nieznany

Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków

Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_18_BK.10215, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_18_BK.193228