Spichlerz - Zabytek.pl
Lokalizacja
woj. podkarpackie,
pow. jarosławski,
gm. Roźwienica
Historia
Data powstania spichlerza nie jest dokładnie znana, ale przypuszczać można, że obiekt powstał na przełomie XVIII i XIX wieku, kiedy wieś Tyniowice należała do hrabiego Ignacego Morskiego (zm. 1819). Budowa spichlerza była częścią szerszej akcji modernizacji folwarku dworskiego prowadzonego przez Ignacego Morskiego i jego małżonkę Magdalenę z Dzieduszyckich, która zmarła w 1849 roku. W okresie XIX stulecia aż do 1944 roku budynek spichlerza stanowił część zabudowy gospodarczej kompleksu dworskiego i był wykorzystywany zgodnie ze swoją pierwotną funkcją, służąc jako magazyn ziaren zbóż. W 2. połowie XX wieku po przeprowadzonej w 1944 roku nacjonalizacji i parcelacji dworskiego majątku ziemskiego, budynek spichlerza pozbawiony zaplecza produkcyjnego nie mógł już być użytkowany zgodnie ze swoim przeznaczeniem i zaczął stopniowo popadać w ruinę. Obecnie zabytkowy budynek dawnego spichlerza nie jest użytkowany i wymaga pilnych prac remontowo-konserwatorskich.
Opis
Murowany spichlerz wzniesiony w północno-wschodniej części założenia dworskiego jest budynkiem wolnostojącym, który wznosi się na niewielkiej platformie ziemnej w odległości około 40 metrów na północ od budynku dawnego dworu. Budynek spichlerza murowany z cegły wzniesiony na rzucie prostokąta, zwrócony frontem w kierunku wschodnim. Bryła budynku zwarta, kubiczna o dwóch kondygnacjach nakryta dachem naczółkowym. Elewacje otynkowane wsparte na niewielkim cokole o dwóch kondygnacjach. Elewacja frontowa o pięciu osiach, elewacja tylna trójosiowa, a elewacje boczne o jednej osi. Elewacje budynku zdobią dwa gzymsy: płaski kordonowy między kondygnacjami dolną i górną oraz profilowany gzyms wieńczący. Zachowane niewielkie otwory okienne są typowe dla tego rodzaju budynków. W elewacji frontowej trzy prostokątne otwory drzwiowe umieszczone symetrycznie. Wnętrze spichlerza jednoprzestrzenne z niewielkim pomieszczeniem na parterze i drewnianymi schodami wiodącymi na kondygnację górną.
Zabytek dostępny z zewnątrz w okresie trwania roku szkolnego.
Oprac. Andrzej Gliwa, OT NID w Rzeszowie, 05.09.2025 r.
Bibliografia
- Libicki P., Dwory i pałace wiejskie w Małopolsce i na Podkarpaciu, Poznań 2012, s. 475.
- Piórecki J., Zabytkowe ogrody i parki województwa przemyskiego, Rzeszów 1989, s. 145.
- Ślęk-Półćwiartek M., Półćwiartek J., Zarys dziejów wsi Tyniowice koło miasta Pruchnika, Przemyśl 2013.
- Zając I., Zespół dworsko-parkowy. Spichlerz, 1999 (tzw. karta biała).
Rodzaj: budynek gospodarczy
Materiał budowy:
ceglane
Styl obiektu: nieznany
Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków
Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_18_BK.10215, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_18_BK.193228