Historia

Dom zbudowany został prawdopodobnie w końcu XIX wieku, choć nie można wykluczyć, że w jego strukturze zachowały się elementy pochodzące z 1. połowy XIX wieku (na mapie katastralnej Krosna z 1851 roku widoczny jest w tym miejscu budynek o rzucie zbliżonym do obecnego). Działka, na której usytuowany jest budynek wydzielona została w 1896 roku jako parcela budowlana i była wówczas własnością Józefa Bergmana. Prawdopodobnie już w 1897 roku dom został zakupiony przez spółkę Bergheim & Mac Garvey. W kolejnych latach był własnością różnych właścicieli prywatnych. Obecnie pełni funkcje mieszkalno-usługowe. Po 1990 roku budynek został częściowo przekształcony (m.in. poprzez dobudowę facjat oraz ganku w elewacji tylnej).

Opis

Budynek usytuowany jest w południowej pierzei ul. Lewakowskiego. Ustawiony kalenicowo do ulicy. Dom zbudowany jest na rzucie prostokąta z dwoma gankami (w elewacji frontowej i tylnej), parterowy z użytkowym poddaszem o dwuspadowym dachu krytym blachą. Budynek posadowiony na cokole oblicowanym płytami z piaskowca. Elewacja frontowa jest symetryczna, pięcioosiowa z usytuowanym pośrodku gankiem wejściowym. Elewacja tylna została znacznie zmieniona w trakcie ostatniego remontu poprzez dobudowę usytuowanej w osi środkowej przybudówki i dużej facjaty oraz facjat po bokach. W trakcie remontu dodano również obramienia okienne – płaskie opaski oraz nadokienniki w formie profilowanych odcinków gzymsów. Naroża wszystkich elewacji zaakcentowanie są boniowaniem. Uwagę zwraca zastosowanie w elewacjach elementów drewnianych – dekoracyjne, ażurowe szalowanie szczytów w elewacjach bocznych i frontowym ganku oraz szalunek ścianki kolankowej.

Zabytek dostępny z zewnątrz. Brak udogodnień dla osób ze szczególnymi potrzebami. Obecnie w budynku mieści się apteka oraz mieszkanie.

Oprac. Anna Fortuna-Marek, OT NID w Rzeszowie, 10.01.2025 r.