cmentarz przykościelny kościoła parafialnego pw. śś. Wojciecha i Marcina Biskupów, Lewiczyn
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

cmentarz przykościelny kościoła parafialnego pw. śś. Wojciecha i Marcina Biskupów

Lewiczyn

photo

Kościół parafialny w Lewiczynie wraz z cmentarzem przykościelnym, dzwonnicą i nagrobkami stanowi jeden z najstarszych i najcenniejszych zespołów sakralnych na Mazowszu. Usytuowany na prawdopodobnie sztucznie usypanym wzniesieniu stanowi znakomitą dominantę krajobrazową z przypisaną mu od wieków funkcją sakralną dodatkowo podkreśloną pozycją Sanktuarium Matki Bożej Pocieszycielki Strapionych, Pani Ziemi Grójeckiej. 

Historia

Nazwa wsi, wg miejscowej tradycji, upamiętnia zwycięską potyczkę wojsk książęcych nad wrogiem (XIII w.). Wielka waleczność i odwaga wojska zostały nazwane "lwim czynem" i stąd ma pochodzić nazwa miejscowości Lewiczyn. W podzięce za zwycięstwo nad wrogiem wojsko usypało czapkami wzgórze, na którym wybudowano pierwszy istniejący we wsi kościół pod wezwaniem św. Wojciecha oraz usytuowano na nim otoczony kamiennym murem przykościelny cmentarz, który w chwili obecnej jest nieczynny (ostatnie pochówki pochodzą z końca XIX w.).

Opis

Cmentarz przykościelny ma kształt owalny i ulokowany jest równoleżnikowo w centralnej części wsi, na wzgórzu (sztucznie usypanym?). Otoczony został kamiennym murem.. W jego centralnej części pobudowany został drewniany kościół p.w. św. św. Wojciecha i Marcina Biskupów. Na terenie cmentarza, wokół świątyni wykonano wybrukowane kostką Bauma procesyjne obejście. Dzwonnica usytuowana jest na południowy - wschód od kościoła. Teren przykościelny obsadzony jest okazami starodrzewa (od strony południowej i wschodniej) oraz młodych nasadzeń drzew iglastych (od strony zachodniej).

Na cmentarzu znajdują się: zegar słoneczny ufundowany w 1826 r. przez Ludwika Spinera, z marmurową tarczą na ośmiobocznej kolumnie ceglanej, tynkowanej i żłobkowanej, nagrobki oraz tablice.

Nagrobki pochodzą z XVIII i XIX w. Są to wolnostojący: rokokowy, piaskowcowy z ok. 1760 r. serca Jakuba z Błędowa Błędowskiego; usytuowane pod zadaszeniem przy północnej ścianie wieży -  piaskowcowy z 1830 r. Antoniego Łukasza Crutty, jego córki Elizy z Cruttów Bedlińskiej i Wojciecha Piotra Bedlińskiego oraz marmurowy Teodora Ossoria Dobieckiego zm. w 1855 r. Tablice piaskowcowe wykonane zostały dla proboszczów lewiczyńskich - Antoniego Józefa Wilskiego zm. w 1781 r. i Szymona Grolla zm. w 1816 r.  Tabliczka żeliwna z 1861 r. poświęcona została pamięci poległych w Koronie i Litwie.

Obiekt ogólnodostępny

Oprac. Jerzy Szałygin, OT NID w Warszawie, 18.01.2019 r.

Bibliografia

  • Lewiczyn – kościół p.w. Św. Wojciecha Biskupa i Męczennika, za: http://www.drewnianemazowsze.pl/lewiczyn-kosciol/
  • Lewiczyn. Pani Ziemi Grójeckiej, za: http://www.polskaniezwykla.pl/web/place/17952,lewiczyn-pani-ziemi-grojeckiej.html
  • Katalog zabytków sztuki w Polsce, T. X, woj. warszawskie, Pow. grójecki, Warszawa 1971, s. 31-34.
  • Kościół p.w. św. Wojciecha i św. Marcina, za: 
  • http://skarbiecmazowiecki.pl/obiekty/kosciol-pw-sw-wojciecha-i-sw-marcina-grojecki-belsk-duzy-lewiczyn-1-87,1.html
  • Sanktuarium Matki Bożej Lewiczyńskiej Pocieszycielki Strapionych Pani Ziemi Grójeckiej. Historia kościoła, za: http://sanktuarium-lewiczyn.pl/index.php/historia/historia-kosciol
     

Informacje ogólne

  • Rodzaj: cmentarz rzymskokatolicki
  • Chronologia: XVII w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Lewiczyn
  • Lokalizacja: woj. mazowieckie, pow. grójecki, gmina Belsk Duży
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy