Historia

Dom przy ulicy Złotej 7 zbudowano w 1932 roku. W okresie międzywojennym nieruchomość należała do Arona Kapłana, właściciela tartaku, który zginął podczas II wojny światowej. W latach 1932-1934 w domu mieszkała rodzina Izaaka i Tauby Goldbergów. Izaak był właścicielem firmy „Włókno”, która dzierżawiła maszyny i powierzchnię w fabryce Markusów przy ulicy Jurowieckiej 29. W 1946 roku po rozprawie sądowej syn Arona, Hirsz Kapłan uzyskał wyrok sądu wprowadzający go w posiadanie nieruchomości po ojcu. Hirsz Kapłan przed wyjazdem z Polski sprzedał w 1946 roku nieruchomość przy ulicy Złotej 7 Marii Iwaszczuk z domu Zabuskiej. Obecnie dom znajduje się w posiadaniu jej potomków.

Opis

Dom przy ulicy Złotej 7 to obiekt zbudowany z drewna w konstrukcji zrębowej i sumikowo-łątkowej, z ozdobnym szalunkiem. Obiekt wolnostojący, parterowy z użytkowym poddaszem, na rzucie wydłużonego prostokąta z gankiem w elewacji tylnej. Nakryty dwuspadowym dachem z dwoma niewielkimi okienkami w formie wolego oka we frontowej połaci. Nad tylną elewacją facjata nakryta dachem trójspadowym. Elewacje szalowane pionowo do wysokości okien, wyżej poziomo, pod oknami w jaodełkę. Szczyty odeskowane w dolnej partii poziomo (pod oknem pas pionowego szalunku), w górnej w jodełkę, artykułowane pilastrami i profilowanym gzymsem. Stolarka okienna i drzwiowa drewniana. Elewacja frontowa niesymetryczna, sześcioosiowa. Na osi trzeciej od północnego zachodu zamknięta półkoliście nisza z niewielkim zwornikiem, mieszcząca dwuskrzydłowe drzwi wejściowe z wielokwaterowym nadświetlem. Na pierwszej osi okno trójskrzydłowe z nadślemieniem, na pozostałych okna dwuskrzydłowe z nadślemieniem z płycinowymi okiennicami z okuciami. Na oknie południowym nadwieszona wtórnie szklana witryna. Elewacja tylna sześcioosiowa, niesymetryczna. Na osi trzeciej od północnego zachodu ganek nakryty pulpitowym daszkiem z wejściem od południa, na wszystkich osiach okna dwuskrzydłowe z nadślemieniem. 

Facjata pięcioosiowa, niesymetryczna, na drugiej osi od południa drzwi balkonowe jednoskrzydłowe z nadślemieniem, na pozostałych osiach okna dwuskrzydłowe z nadślemieniem. Elewacja szczytowa południowo-wschodnia jest dwuosiowa, niesymetryczna. Od zachodu jednoskrzydłowe drzwi wejściowe osłonięte daszkiem na słupach, od wschodu jednoskrzydłowe okno z nadślemieniem. W partii szczytu dwa okna dwuskrzydłowe z nadślemieniem i trzy świetliki w narożach. Elewacja szczytowa północno-zachodnia jest jednoosiowa, niesymetryczna. Na osi jednoskrzydłowe okno z nadślemieniem. W partii szczytu jednoskrzydłowe drzwi balkonowe z nadślemieniem, poprzedzone secesyjną kratą balkonową. Po bokach dwa okna dwuskrzydłowe z nadślemieniem oraz trzy świetliki w narożach. Układ wnętrz parteru dwutraktowy, trakty rozdzielone korytarzem, na trzeciej osi od północnego zachodu przelotowa sień. Od strony elewacji tylnej znajduje się ogród, natomiast przed fasadą przedgródek oddzielony od ulicy sztachetowym płotem. Dom nr 7 wraz z międzywojenną zabudową ulicy Złotej współtworzy dobrze zachowany fragment historycznej zabudowy Bojar.  

Zabytek znajduje się na ogrodzonej prywatnej posesji.    

Oprac. Katarzyna Niedźwiecka, OT w Białymstoku 13.03.2026 r.

Bibliografia    

• Architektura dwudziestolecia w Białymstoku, oprac. I. Górska, J. Kotyńska – Stetkiewicz, A. Kułak, K. Niedźwiecka, M. Wróbel, W. Wróbel, Białystok 2025, s. 571-574. 
• Architektura drewniana w Białymstoku, oprac. I. Górska, J. Kotyńska – Stetkiewicz, A. Kułak, G. Ryżewski, W. Wróbel, Białystok 2020, s. 352-357. 
• Dolistowska M., W poszukiwaniu tożsamości miasta. Architektura i urbanistyka Białegostoku w latach 1795-1939, Białystok 2018, s. 326.
• Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. 12, województwo podlaskie (białostockie), z. 2, Miasto Białystok, pod red. M. Zglińskiego i K. Kolendo-Korczak, Warszawa 2015, s. 229.