Budynek Muzeum, Chrzanów
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Budynek Muzeum w Chrzanowie jest budowlą dziewiętnastowieczną z zachowanymi wątkami murów z okresów wcześniejszych i jest tym samym ciekawym przykładem ewolucji gospodarskiego budynku dworskiego. Jest charakterystycznym i ważnym obiektem zabytkowym dla miasta.

Historia

Dwór w Chrzanowie wspominany był w źródłach od XVII w., od końca XVII w. określano go jako zamek. Projekt rozbudowy chrzanowskiego dworu opracowany w 1857 r. zdaje się wskazywać na powstanie murowanego dworu w I poł. XVI stulecia i jego rozbudowę w końcu XVI w. i pocz. XVII w. Inwentarz z 1784 r. wymienia obok dworu 2 parterowe oficyny od pn., stajnie od pd., od zach., na zapleczu dworu znajdował się „folwarczek”. Kolejne elementy zespołu dworsko - folwarcznego powstawały na przeł. XVIII i XIX w. i w 1 poł. XIX w. Były to zlokalizowane po stronie pd. dworu 2 budynki murowane, z których jeden zachował się do dzisiaj. Pierwotnie pełnił funkcje spichlerza i był być może adaptacją wcześniejszego lamusa Ligęzów z XVI w. Budynek ten został przebudowany w końcu XIX w. na siedzibę właścicieli Chrzanowa Loewenfeldów. W l. 60. XX w. został zaadaptowany do celów muzealnych. W budynku ma swą siedzibę Muzeum w Chrzanowie.

Opis

Budynek Muzeum w Chrzanowie usytuowany jest na pn.-zach. od rynku przy ul. A. Mickiewicza prowadzącej do ronda ze zjazdem w kierunku Oświęcimia oraz Katowic i Krakowa, na obrzeżach parku miejskiego, w którym zachowało się sporo interesujących drzew i krzewów z dawnego parku dworskiego. Budynek zbudowany był na pocz. XIX w. z zachowanie wcześniejszych wątków murów (łuk sklepieniowy parteru o renesansowych cechach) i bryły architektonicznej (zaburzonej przebudową i rozbudową). Budynek Muzeum w Chrzanowie jest murowany z miejscowego kamienia i cegły, 2-kondygnacyjny z poddaszem, częściowo podpiwniczony. Zarówno fasada budowli jak i elewacje boczne i tylna są 3-osiowe. Dwukondygnacyjna tynkowana dobudówka dostawiona do tylnej (pd.) elewacji jest 2-osiowa. Chrzanowskie muzeum nakryte jest 4-spadowym dachem krytym dachówką. Wnętrze zorganizowane jest w systemie korytarzowo-amfiladowym, z pierwotnego wystroju zachowały się: stolarka drzwiowa, 2 piece kaflowe, balustrada schodów i boazerie przy schodach, wystrój pokoju na parterze. Muzeum w Chrzanowie im. Ireny i Czesława Mazarakich od 1960 r. gromadzi, przechowuje, konserwuje i udostępnia zbiory z zakresu historii, kultury oraz przyrody.

Obiekt dostępny.

Oprac. Tomasz Woźniak, OT NID w Krakowie, 10-12-2015 r.

Bibliografia

  • Decyzja nr(st. rej. Nr A- 1298/83 [A-815/M]z dn. 13-01-1983 r., w sprawie wpisania dobra kultury do rejestru zabytków nieruchomych województwa katowickiego, archiwum MWKZ Kraków
  • Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, t. I, Województwo krakowskie , z. 4, Powiat chrzanowski, Warszawa 1952
  • Krasnowolski B., Leksykon zabytków architektury Małopolski, Warszawa 2013
  • Krasnowolski B., Zabytki i wartości kulturowe, [w:] Muzeum w Chrzanowie (red.), Chrzanów, Studia z dziejów miasta, t. 2, Chrzanów współczesny, cz. 1, Chrzanów 1999

Informacje ogólne

  • Rodzaj: budynek gospodarczy
  • Chronologia: pocz. XIX w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Mickiewicza 13, Chrzanów
  • Lokalizacja: woj. małopolskie, pow. chrzanowski, gmina Chrzanów - miasto
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy