Zamki książąt mazowieckich
Narodowy Instytut Dziedzictwa en
Zamki książąt mazowieckich

kolekcja

Zamki książąt mazowieckich

4

Zamki książąt mazowieckich

Ród Piastów mazowieckich zapoczątkował Konrad Mazowiecki, który około 1200 r. uniezależnił Mazowsze i Kujawy od Krakowa. Założona przez niego linia dynastyczna przyczyniła się do intensywnego rozwoju tych ziem, mimo licznych zagrożeń ze strony Prusów, Zakonu Krzyżackiego i Litwinów. Potomkowie Konrada Mazowieckiego dokonali podziału Mazowsza na trzy mniejsze księstwa: czerskie, płockie i rawskie. W związku z rozdrobnieniem terytorialnym wzniesiono wówczas  wiele zamków, pełniących cele obronne i rezydencjonalne. Najważniejsze zamki w Księstwie Mazowieckim powstawały głównie w XIV i pierwszej ćwierci XV stulecia. 

Budowa twierdz na terenie Mazowsza była jednak utrudniona. Zasadniczym problemem był nizinny charakter tych terenów. Najlepszym miejscem na budowę warowni okazywały się naturalne wzniesienia na stromym brzegu rzeki, np. nad Wisłą w Czersku, Płocku i Warszawie czy nad Bzurą w Sochaczewie. Wyodrębnienie cech stylowych zamków książąt mazowieckich jest jednak utrudnione, gdyż obiekty te powstawały niezależnie od siebie, często w różnym czasie i z przerwami w budowie. Niewątpliwie ich cechami wspólnymi jest użycie jako budulca czerwonej cegły, posadowienie na kamiennym fundamencie i gotycki charakter przejawiający się we wznoszeniu wież. 

Do dzisiaj nie przetrwał jednak w całości żaden z zamków książęcych.  Najliczniejszą grupę stanowią obiekty w znacznej mierze zrekonstruowane lub zachowanie jedynie w zarysie murów – Czersk, Ciechanów, Liw i Rawa Mazowiecka. Przebudowany został zamek w Płocku. Trwałą ruinę stanowi twierdza w Sochaczewie. Relikty średniowiecznego zamku z czasów książęcych zachowane są w całkowicie odbudowanym po zniszczeniach z czasów II wojny światowej Zamku Królewskim w Warszawie.

W większości z wymienionych obiektów znajdują się muzea, dlatego też są one dostępne do zwiedzania.

Obiekty z kolekcji