Poznaj lokalne zabytki


Wyraź zgodę na lokalizację i oglądaj zabytki w najbliższej okolicy

Zmień ustawienia przeglądarki aby zezwolić na pobranie lokalizacji
Strona korzysta z plików cookies. Dowiedz się więcej.

dom - Zabytek.pl

Adres
Rybnik, Rynek 1

Lokalizacja
woj. śląskie, pow. Rybnik, gm. Rybnik

Kamienica jest integralną częścią zabudowy przyrynkowej, ukształtowanej przeważnie w XIX i na początku XX w. Pomimo przekształceń w formie i wystroju elewacji, zachowała elementy pierwotnego układu wnętrz ze sklepioną sienią.

Historia

Kamienica, wzniesiona przypuszczalnie w 1 połowie XIX w., została przebudowana w 1925 r. przez ówczesnego właściciela, Oswalda Mateykę, zajmującego się handlem mąką. Kamienica została podwyższona, a pierwotnej, klasycystycznej elewacji, nadano nowy wystrój o cechach klasycyzującego modernizmu.

Opis obiektu

Narożna kamienica usytuowana jest w zachodnim narożniku północnej pierzei rynku. Od północnej strony przylega do kamienicy przy ul. Kościelnej 2, od strony wschodniej do kamienicy przy Rynku 2. Założona na planie prostokąta, murowana z cegły i otynkowana. Bryła, pierwotnie jednopiętrowa z wysokim mieszkalnym poddaszem, nakryta dachem łamanym, obecnie jest dwupiętrowa, podpiwniczona i kryta dachem płaskim. Elewacja frontowa (południowa) jest symetryczna, pięcioosiowa, dzielona kompozycyjnie gzymsem kordonowym powyżej parteru, pseudo belkowaniem oraz gzymsem koronującym powyżej drugiego piętra. Horyzontalne podziały dodatkowo podkreśla pasowe boniowanie na poziomie przyziemia. Wertykalne podziały wyznacza pseudoryzalit, obejmujący trzy osie, zwieńczony szerokim, trójkątnym szczytem oraz pilastry w wielkim porządku. Pilastry w części obejmującej ryzalit są kanelowane, pozostałe są gładkie. Główne wejście, usytuowane w osi środkowej przyziemia, jest zamknięte łukiem odcinkowym. Po obu stronach wejścia rozmieszczone są prostokątne otwory okienne oraz drzwiowe do lokali usługowych. Otwory drzwiowe poprzedzają kilkustopniowe schody. W osiach otworów okiennych pomiędzy drugą, a trzecią kondygnacją mieści się skromny wystrój w formie prostokątnych plakiet, wypełnionych dekoracją z motywem koszy z kompozycją kwiatowo-owocową. W pasie podokapowym rozmieszczone są osiowo niewielkie, prostokątne rozetki i data MDCDXXV. Pole tympanonu wypełnia dekoracja w formie stylizowanej wici akantu oraz kartusz herbowy z monogramem „OM”. Boczna elewacja (zachodnia) od strony ul. Kościelnej, w przyziemiu jest dwuosiowa, z wejściem usytuowanym w pierwszej osi. Powyżej elewacja jest symetryczna, pięcioosiowa, urozmaicona gładkimi pilastrami w wielkim porządku. Otwory okienne pierwszego piętra akcentują poziome naczółki. Stolarka okienna i drzwiowa jest wtórna. Wejście na osi fasady prowadzi do szerokiej sieni, sklepionej kolebką z lunetami. Sień skomunikowana jest z klatką schodową poprzez boczne wejście. Schody są dwubiegowe, powrotne z podestem, z drewnianymi stopnicami i pełnymi podstopnicami oraz drewnianą balustradą w typie plecionki, z masywnymi drewnianymi słupkami początkowymi i profilowaną poręczą. Wewnętrzna stolarka drzwiowa w klatce schodowej jest wtórna.

Obiekt o ograniczonym dostępie.

Autor noty: Oprac. Dorota Bajowska, Oddział Terenowy NID w Katowicach, 04.2024 r.

Dane obiektu zostały uzupełnione przez użytkownika Jarosław Bochyński (JB).

Rodzaj: budynek mieszkalny

Styl architektoniczny: klasycystyczny

Materiał budowy:  ceglane

Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków

Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_24_BK.95160, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_24_BK.290435