Historia

Wieś Piotrawin po raz pierwszy wzmiankowana w 1250 roku, związana z legendą i kultem św. Stanisława. Od 1310 do 1865 roku stanowiła własność kapituły krakowskiej. Istnienie parafii udokumentowane źródłowo od 1326 roku, według tradycji pierwsza świątynia miała tu istnieć już w XI wieku. Obecny kościół wzniesiony w latach 1440–41 z fundacji biskupa Zbigniewa Oleśnickiego, poprzedzony został zapewne dwiema wcześniejszymi świątyniami drewnianymi. Współcześnie z nim zbudowana kaplica pw. św. Stanisława (również na miejscu wcześniejszych), według tradycji grobowa Piotra Strzemieńczyka rycerza z Janiszowa, którego miał wskrzesić biskup Stanisław ze Szczepanowa. Kaplica restaurowana w latach 1620-1640 (zmiana kształtu dachu, likwidacja szczytów, budowa portali od zachodu i południa), w 1798 roku i 1858 roku (regotycyzowana – podwyższenie ścian, wymiana sklepienia, przywrócenie dwuspadowego dachu i szczytów), w 1945 roku oraz współcześnie w ramach kompleksowych prac remontowo-konserwatorskich całego zespołu kościelnego w latach 2011-2013.

Opis

Kaplica wolno stojąca, usytuowana w pobliżu południowo-zachodniego narożnika kościoła. Gotycka. Orientowana. Wzniesiona na planie prostokąta, jednoprzestrzenna, z kryptą. Murowana z cegły w wątku polskim. Wnętrze nakryte sklepieniem krzyżowo-żebrowym ze zwornikiem (1858). Dach dwuspadowy pokryty blachą. Naroża kaplicy opięte dwuuskokowymi przyporami. W połowie wysokości elewacji oraz nad cokołem fryzy z cegieł układanych na kant, z których górny wyłamany prostokątnie pośrodku elewacji zachodniej, północnej i południowej. Ściany północna i południowa zwieńczone fryzem kroksztynowym. Szczyty trójpolowe, rozczłonkowane ostrołukowymi blendami, wykonane w 1858 roku na wzór szczytu zach. kościoła. Pierwotnie w szczycie wschodnim umieszczona rokokowa rzeźba św. Stanisława z XVIII wieku, poniżej tablica z piaskowca z 1620 roku upamiętniająca kult św. Stanisława. W elewacjach bocznych niewielkie okienka zamknięte łukiem ostrym. Od zachodu i południa dwa analogiczne barokowe portale, marmurowe, zwieńczone przerwanymi trójkątnymi szczytami – w zachodnim herb Pomian (1640). Wewnątrz znajdowały się pierwotnie m.in.: gotycka płyta nagrobna z XVI wieku pochodząca z grobu Piotra Strzemieńczyka, wmurowana w ścianę pólnocną; późnogotycka predella ołtarzowa; alabastrowa płaskorzeźba z około połowy XVI wieku przypisywana Janowi Marii Padovano; zespół 55 obrazów wotywnych z 1. połowy XVII wieku, tworzących cykl upamiętniający cuda św. Stanisława bpa (część zabytków prezentowana obecnie w muzeum par. w pd. zakrystii kościoła).

Zabytek dostępny. Możliwość zwiedzania po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicznym.

Oprac. Bożena Stanek-Lebioda, OT NID w Lublinie, 11.10.2018 r.