kasyno, ob. szkoła, Otwock
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Kasyno (ob. szkoła – Liceum Ogólnokształcącego im. K. I. Gałczyńskiego) stanowi przykład architektury użyteczności publicznej z okresu międzywojennego. Wybudowany został w stylu nawiązującym do klasycyzmu i stanowi przykład przedwojennych poszukiwań stylu „narodowego”.

Historia

Budynek kasyna wzniesiony został w latach 1927-1933 według projektu architekta Władysława Leszka Horodeckiego z funduszy uzyskanych przez magistrat z pożyczki „ulenowskiej”. Budowę rozpoczęto w 1927, ukończono zaś około 1933. Z założenia dochody z jego prowadzenia miały być przeznaczone  na modernizację miasta i inwestycje (m.in. wodociągi, łaźnie i in.). Przedsięwzięcie to niestety okazało się chybione – inwestycja nie przyniosła spodziewanych dochodów. 

Budynek przez II wojną światową mieścił pokoje do wynajęcia, restaurację, salę teatralną, kino, salę gier hazardowych. W okresie okupacji funkcjonował jako niemiecki „dom żołnierski”, po wkroczeniu Armii Czerwonej był wykorzystywany przez Resort Bezpieczeństwa Publicznego, m.in. przetrzymywano w nim aresztowanych żołnierzy Podziemia. W 1946 do gmachu zostało przeniesione Miejskie Gimnazjum Koedukacyjne, obecnie – Liceum Ogólnokształcące im. Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego w Otwocku. 

Opis

Wolnostojący budynek kasyna (ob. szkoły) usytuowany jest kalenicą do ul. gen. J. Filipowicza (w niewielkim od niej oddaleniu). Stanowi zamkniecie założenia parkowego (od strony zachodniej), którego główną oś stanowi szeroka aleja przecinająca ją w poprzek. Budynek zwrócony jest głównym portykiem wejściowym w stronę ulicy, w kierunku parku tarasem i loggiami. 

Wymurowany został z cegły, ze ścianami obustronnie otynkowanymi, na ceglanej podmurówce, pokryty blachą. Wewnątrz posiada stropy żelbetowe typu Kleina. Więźba dachowa jest kleszczowo-płatwiowa lub krokwiowo-płatwiowa. Budynek rozplanowany jest na planie symetrycznym, rozwiniętym – jest dziesięcioosiowy i trzytraktowy. W trakcie wejściowym korpusu głównego obszerny westybul z reprezentacyjnymi schodami oraz sala, której strop wsparty został czterema zdwojonymi filarami, przy których usytuowane zostały kolumny. Od strony parku przylega do niej obszerna loggia oraz duży taras dostępny przez dwa biegi zewnętrznych schodów. Na piętrze na jednoprzestrzenną główną salę otwierają się z dwóch stron: scena oraz galeria-antresola.

Budynek kasyna wybudowany jako trójkondygnacyjny, nakryty został wysokim wielospadowym dachem, o wielu koszach, z wolimi oczkami i lukarnami nakrytymi daszkami dwu- i trójspadowymi. Bryła z obu stron wzbogacona została zewnętrznymi schodami o wygiętych biegach. Elewacje budynku wykonane zostały w duchu klasycyzmu. 

Obiekt posiada bogate wyposażenie wnętrza, m.in. ściany sali parteru i westybulu rozczłonkowane zostały toskańskimi pilastrami, na parterze w licznych pomieszczeniach znajdują się profilowane fasety stropowe i gzymsy podsufitowe, na piętrze kolumny i pilastry hallu jońskie z kapitelami wzbogaconymi motywami roślinnymi.

Obiekt dostępny za zgodą dyrekcji Liceum Ogólnokształcącego im. K. I .Gałczyńskiego.

Oprac. Jerzy Szałygin, OT NID w Warszawie, 31.12.2018 r.

Bibliografia

  • B. Chmielarska-Łoś, E. Popławska-Bukało, E. Pustoła-Kozłowska, Katalog obiektów związanych z historią centrum Otwocka, Mazowsze, nr 2/94.
  • Katalog zabytków sztuki w Polsce, T. X., woj. warszawskie, Zesz. 13, Powiat otwocki, (opr. E. Żyłko i D. Kaczmarzyk, Warszawa 1963).
  • Karta ewidencyjna zabytków architektury i budownictwa, tzw. biała: Budynek zespołu szkół, d. kasyno, oprac. Jerzy Szałygin, 08.1999 r.
  • Liceum Ogólnokształcące im. Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego w Otwocku, za: https://pl.wikipedia.org/wiki/Liceum_Og%C3%B3lnokszta%C5%82c%C4%85ce_im._Konstantego_Ildefonsa_Ga%C5%82czy%C5%84skiego_w_Otwocku

Informacje ogólne

  • Rodzaj: budynek użyteczności publicznej
  • Chronologia: 1927 - 1933
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Juliana Filipowicza 9, Otwock
  • Lokalizacja: woj. mazowieckie, pow. otwocki, gmina Otwock
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy