Kamienica rodziny Rose, Kraków
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Kamienica rodziny Rose

Kraków

photo

XX-wieczna kamienica kupiecka, wystawiona na Rynku Głównym po całkowitym wyeliminowaniu istniejącej w tym miejscu historycznej zabudowy.

Historia

Kamienica kupiecka wystawiona, dla Adolfa i Feigli Rose, w latach 1912-1914 według projektu Henryka Lamensdorfa (jego projekt wygrał m.in. z propozycją Jana Zawiejskiego). Pierwszy murowany dom powstał w tym miejscu ok. 1313 i był stopniowo rozbudowywany. Stał się patrycjuszowską rezydencją, do której jeszcze w 2 połowie wieku dobudowano przedproże i pierwsze piętro. Na przełomie XV i XVI w. był siedzibą Jana Hallera, jednego z najzamożniejszych mieszczan krakowskich, handlarza win i słynnego, zasłużonego dla polskiej kultury drukarza (wydał ok. 250 druków, w tym pierwszy tekst w języku polskim Bogurodzica - w tzw. Statucie Łaskiego, 1506); publikował prace naukowe profesorów Akademii Krakowskiej, m.in. Jana ze Stopnicy, Jana z Głogowa, druki liturgiczne, literaturę klasyczną oraz utwory poetów polsko-łacińskich). Dom Hallera uważano ją za jedną z tzw. kamienic ozdobnych. Od 1582 kamienica należała do rajcy Stanisława Szembeka, który ją gruntownie przebudował i poszerzył (wzniesiono murowaną oficynę i klatkę schodową, zmieniono układ parteru, a dzieła dopełniła nowa fasadę zwieńczoną szczytem z manierystyczną dekoracją). W XVII i XVIII w. dom nazywano kamienicą Bidermanowską i Barszczową, od nazwisk zmieniających się właścicieli. W latach 1819-1820 przeprowadzono przebudowę według klasycystycznego projektu Szczepana Humberta. Kolejna, z 1898, przeprowadzona przez Beniamina Torbe (jego uczniem w Krakowskiej Szkole Przemysłowej był Lamensdorf) dla Amalii Eibenschützowej, ukształtowała gmach eklektyczny; wnętrza adaptowano na dom handlowy.

Opis

Kamienica stoi na obszernej działce powstałej po wyburzeniu tego odcinka pierzei rynkowej w 1907. Czteropiętrowy gmach zwieńczono attyką, wysokością pasując ją do sąsiedniej kamienicy Czynciela. Jednak architekt nie był na tyle śmiały co Ludwik Wojtyczko i starał się dopasować budynek do form historycznych. Powstał dość kanciasty, masywny gmach o modernistycznych elewacjach, który jednak zaskakująco dobrze wpisuje się w układ pierzei. W 2002 zakończył się generalny remont, a odnowiona kamienica nadal służy celom handlowym i gastronomicznym.

Obiekt dostępny w różnej formie; z zewnątrz bez ograniczeń, wewnątrz, w godzinach pracy placówek handlowych.

Oprac. Roman Marcinek, OT NID w Krakowie, 20-07-2017 r.

Bibliografia

  • Encyklopedia Krakowa, Warszawa - Kraków 2000.
  • Fabiański M., Purchla J., Historia architektury Krakowa w zarysie, Kraków 2001
  • Komorowski W., Sudacka A., Rynek Główny w Krakowie, Ossolineum 2008
  • Łuszczkiewicz W., Sukiennice krakowskie. Dzieje gmachu i jego obecnej przebudowy, Kraków 1899
  • Rożek M., Przewodnik po zabytkach i kulturze Krakowa, Kraków 1993

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kamienica
  • Chronologia: 1912 - 1914
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Sienna 2, Kraków
  • Lokalizacja: woj. małopolskie, pow. Kraków, gmina Kraków
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy