Funkcja czasowo wyłączona. Zapraszamy wkrótce.

Kamienica Montelupich, Kraków
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Kamienica Montelupich

Kraków

photo

Jedna z kamienic krakowskiego Rynku Głównego. Historycznie związana z jednym z najważniejszych włosko-polskich rodów, najpierw kupieckich (Montelupi), potem szlacheckich (Wilczogórscy).

Historia

Dom gotycki z ok. 1300, znajdujący się w tym miejscu, w latach 1556-1561 został gruntownie przebudowany. Pierwotnie do frontowego budynku przylegała obszerna, dwunstonawowa hala, nakryta sklepieniem krzyżowym wspartym n kolumnach. Zdaniem badaczy, była to reprezentacyjna sala, w której organizowano m.in. uroczystości miejskie. Z czasem doszło przedproże oraz dobudowano drugie piętro. Wspomnianą renesansową przebudowę prowadzili najpewniej włoscy muratorzy, a po roku 1570 skorzystali z niej nowi właściciele, rodzina Montelupich. Ci, przyzwyczajeni do miejskich pałaców Italii dokonali jeszcze kilku zmian, m.in. umieszczając w wielu miejscach swój herb. Otrzymali go w 1567, wraz z nobilitacją (część badaczy twierdzi, że dokument był sfałszowany). Zadbali też, by nie wygasła tradycja urządzania tu wystawnych przyjęć. Tu, m.in. zorganizowano ślub (per procura) Maryny Mniszchówny i Dymitra Samozwańca. W części budynku mieściła się pierwsza polska poczta, zorganizowana przez Sebastiana Montelupiego w 1558, a przeorganizowana w 1569. Po wymarciu Montelupich kamienicę przejęła rodzina Cortinich, a w 2. połowie XVII w. Bractwo Włoskie, skupiające zamieszkałych w Krakowie Italczyków. W XIX w. kamienica połączona była z domem nr 8, działał tu teatr niemiecki i cukiernia Maliszewskiego, pierwsza, w której podawano w Krakowie lody (1822). Pod koniec XIX wieku kamienicę odrestaurował architekt Władysław Ekielski. Dziś odnowiona kamienica służy celom handlowym i hostelowym.

Opis

Wśród innych budowli rynkowych kamienica nie budzi emocji. Czterokondygnacyjna i czteroosiowa, klasycystyczna fasada właściwie pozbawiona jest ozdób. Tylko wydatne obramienia okien łamią panującą monotonię. Do obszernej sieni prowadzi manierystyczny portal z łacińską sentencją Te cum habita (wprowadzenie surowej rustyki do architektury polskiej - za sprawą wzorów Serlia, przypadło w udziale środowisku krakowskiemu). Na sklepieniu sieni herby rodziny Montelupich. Z sieni na podwórze prowadzi portal z połowy XVI wieku, przeniesiony z kamienicy nr 8. Obok barokowa płaskorzeźba św. Floriana z XVII w. Na fasadzie tablica pamiątkowa wmurowana w 1969, w 400-lecie poczty polskiej.

Obiekt dostępny w różnej formie; z zewnątrz bez ograniczeń, wewnątrz, w godzinach pracy placówek handlowych.

Oprac. Roman Marcinek, OT NID w Krakowie, 20-07-2017 r.

Bibliografia

  • Encyklopedia Krakowa, Warszawa - Kraków 2000.
  • Fabiański M., Purchla J., Historia architektury Krakowa w zarysie, Kraków 2001
  • Komorowski W., Sudacka A., Rynek Główny w Krakowie, Ossolineum 2008
  • Łuszczkiewicz W., Sukiennice krakowskie. Dzieje gmachu i jego obecnej przebudowy, Kraków 1899
  • Marcinek R., Kraków, Kraków 2001
  • Rożek M., Przewodnik po zabytkach i kulturze Krakowa, Kraków 1993

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kamienica
  • Chronologia: 1300 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Rynek Główny 7, Kraków
  • Lokalizacja: woj. małopolskie, pow. Kraków, gmina Kraków
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy