Historia

Samodzielną parafię w Kosinie ufundował Wincenty Granowski z żoną Elżbietą z Pileckich w 1409 roku, dokonując niezwykłego na skalę Kościoła przemyskiego uposażenia świątyni i plebana. Drewniany kościół pw. św. Stanisława Biskupa i Męczennika dotrwał do 1624 roku, czyli najazdu Tatarów, którzy kościół spalili wraz z ówczesnym proboszczem ks. Wojciechem Jaklewiczem i parafianami chroniącymi się przed najazdem. W latach 1630-1708 wybudowano drugi kościół w Kosinie, lecz w zupełnie nowym miejscu i otoczono obwarowaniami ziemnymi i drewnianym parkanem. Spalony kościół został odbudowany w 2. ćw. XVII wieku. W jego bezpośrednim sąsiedztwie od wschodu i północy znajdował się cmentarz. Brak remontów doprowadził do zawalenia świątyni i w latach 30. XVIII wieku wybudowano kolejną, drewnianą pw. św. św. Fabiana i Sebastiana Męczenników. W 1744 roku świątynia nie była jeszcze ukończona. W 1871 roku została ona otoczona wraz z cmentarzem murowanym ogrodzeniem, zespolonym w rok później z dzwonnicą bramną. Prace remontowe w zespole prowadzone były w 1954, 1958 i 1980 roku. W latach 50. XX wieku m.in. rozebrano ogrodzenie i zastąpiono drewnianym parkanem z gontowym zadaszeniem. Pomiędzy rokiem 2016 a 2021 wykonywane były kompleksowe prace konserwatorskie w zespole obejmujące kościół łącznie z wystrojem malarskim i wyposażeniem, dzwonnicę i kapliczki przy kościele.

Opis

Zespół usytuowany jest w południowej części wsi zwanej Kosina Górna, nad potokiem Kosinka, w otoczeniu zabudowy mieszkalnej. Założony został na wzniesieniu o owalnym obrysie, okolonym drogami i ścieżką. Teren zespołu otoczony jest wieńcem drzew i obwiedziony drewnianym parkanem zespolonym od południa z dzwonnicą bramną. Od bramki do świątyni, położonej w centrum założenia i skierowanej prezbiterium na wschód, prowadzi kamienna ścieżka. Po jej północnej stronie, w obrębie dawnego cmentarza usytuowane są trzy kapliczki z rzeźbami świętych, których oryginały znajdują się w Kosinie, w kościołach parafialnym i filialnym.

Kościół użytkowany jest okazjonalnie. Możliwość zwiedzania wnętrza po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicznym lub e-mail: domachillesa@gmail.com; parafia.kosina@gmail.com

Oprac. Jadwiga Stęchły, OT NID w Rzeszowie, 20.05.2025 r.