Historia

Drewniany kościół pw. św. św. Fabiana i Sebastiana Męczenników w Kosinie (obecnie filialny pw. św. Sebastiana) został wzniesiony w 3. dekadzie XVIII wieku. Był to kościół jednonawowy z zakrystią od północnej strony oraz z dachem dwuspadowym, którego połać przedłużona była nad zakrystię. Do wnętrza prowadziło oprócz głównego, drugie wejście od południa. Przed 1763 rokiem dobudowano od zachodniej strony świątyni kruchtę. Generalny remont kościoła przeprowadzono w latach 50. XX wieku. Wówczas wymieniono konstrukcję dachu i zmieniono jego formę, wykonano nową podmurówkę pod zrąb, wymieniono podwaliny a kościół obito gontem. Nad zakrystią wprowadzono nowy daszek pulpitowy. Kolejny remont w latach 80. XX wieku objął rozbiórkę kruchty i budowę nowej o zmienionym nieco kształcie. Wokół kościoła wprowadzono drewniane ogrodzenie. Po ponad 30 latach (w 2016 roku) przystąpiono do kompleksowych prac remontowych i konserwatorskich obiektu wraz z jego otoczeniem. W trakcie prac m.in. wykonano konserwację więźby dachowej, wymieniono gontowe pokrycie dachu i ścian, odsłonięto portal prowadzący do wnętrza świątyni opatrzony napisem: „AD 1735 D 26 Junij”, przeprowadzono pełną konserwację polichromii ściennej oraz poszczególnych elementów wyposażenia.

Kościół pw. św. Sebastiana został nagrodzony w 50. edycji konkursu Zabytek Zadbany w 2025 roku w kategorii architektura i budownictwo drewniane.

Opis

Kościół zbudowany został na wzniesieniu o owalnym obrysie wygrodzonym drewnianym parkanem zespolonym od południowej strony z murowaną dzwonnicą. Jest to kościół orientowany z lekkim odchyleniem w kierunku północnym, konstrukcji zrębowej, z dachem i ścianami pokrytymi gontem. Założony na rzucie prostokąta z trójbocznie zamkniętym prezbiterium oraz zakrystią od północy i dobudowanym od zachodu przedsionkiem. Wysoki i zwarty korpus świątyni przekryty jest dachem dwuspadowym z sygnaturką, przełamanym na poziomie przydaszka znajdującego się w elewacji zachodniej. Niższą od korpusu zakrystię przekryto dachem pulpitowym, natomiast dach nad przedsionkiem powtarza formę dachu nad korpusem. Elewację wschodnią zdobi drewniana kapliczka z krucyfiksem. W południowej znajduje się ślepy portal z inskrypcją. Wnętrze doświetlają okna w elewacji południowej i prezbiterium. W bogatym wyposażeniu wnętrza wyróżnia się bogato zdobiony manierystyczny ołtarz z 2. ćwierci XVII wieku (z późniejszym obrazem św. Sebastiana pędzla Jana Tabińskiego z 1864 roku) oraz barokowa polichromowana szafa zakrystyjna z wizerunkiem św. Barbary. Chór na zachodniej ścianie wsparty na czterech słupach ozdobiony został wtórnie elementami pochodzącymi z wcześniejszego kościoła: antepedium i grupą rzeźb świętych. Ściany pokrywa iluzjonistyczna polichromia.

Kościół użytkowany jest okazjonalnie. Możliwość zwiedzania wnętrza po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicznym lub e-mail: domachillesa@gmail.com, parafia.kosina@gmail.com

Oprac. Jadwiga Stęchły, OT NID w Rzeszowie, 20.05.2025 r.