Zespół cerkwi, Kormanice
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Cerkiew w Kormanicach należy do obiektów o formie ukształtowanej w wyniku świadomych poszukiwań stylistycznych, mających doprowadzić do wypracowania form tzw. „stylu narodowego”. W zespole z dzwonnicą należy do grupy zabytków dość licznie występujących w regionie, typowych dla epoki.

Historia

Budynek cerkwi powstał w l. 1923-1926, prawdopodobnie na miejscu poprzedniej, zniszczonej w czasie działań I wojny światowej. Po II wojnie opuszczoną cerkiew przejął w użytkowanie kościół rzymskokatolicki, tworząc w 1948 r. samodzielna parafię. W 1961 r. świątynię konsekrowano pw. Narodzenia NMP. W tym czasie dokonano też remontu, w czasie którego wymieniono pokrycie cerkwi i dzwonnicy z dachówki na blachę ocynkowaną, podwieszono płaski strop, wymieniono szalowanie ścian zewnętrznych.

Opis

Cerkiew ulokowana jest w pd. części wsi, w rozwidleniu lokalnych dróg, na krawędzi skarpy opadającej do lokalnego potoku. W bezpośrednim sąsiedztwie cerkwi, w odległości ok. 6 m na zach. usytuowana jest dzwonnica.

Cerkiew została zbudowana jako orientowana, trójdzielna ze znacznym poszerzeniem korpusu nawowego, co nadaje układowi charakter krzyżowy, z trójbocznie zamkniętym sanktuarium, do którego ścian bocznych dobudowano prostokątne pastoforia. Dominującym elementem rozczłonkowanej bryły jest ośmioboczny tambur, osadzony na konstrukcji z trzema poziomami daszków, nakryty dzwonowatą kopułą zwieńczoną smukłą latarnią zakończoną krzyżem. Nad nawą i babińcem założono dachy dwuspadowe, nad sanktuarium pięciopołaciowy a nad pastoforiami pulpitowe. Cerkiew wybudowano na kamiennej podmurówce, z drewna w konstrukcji zrębowej, dachy pokryto blachą ocynkowaną. Elewację frontową rozplanowano jako jednoosiową, boczne trójosiowe z potrójnymi, prostokątnymi oknami, w części zamkniętymi od góry półkoliście, ściany babińca, nawy i części prezbiterium przecięto daszkami okapowymi. Wnętrze, częściowo przekształcone, przekrywa wtórny strop płaski.

Dzwonnicę wybudowano na rzucie prostokąta, dłuższym bokiem na linii wsch.-zach., o zwartej, wertykalnie ukształtowanej, bryle, zadaszonej dachem namiotowym zakończonym ośmioboczną, smukłą sygnaturką. Akcenty poziome bryły stanowią poziome daszki: pośredni, rozdzielający dwie kondygnacje i fartuch osłaniający podwalinę. Górną kondygnację obiega pas otworów głosowych, utworzonych pomiędzy słupkami, wzbogacony charakterystycznym mieczowaniem. Dzwonnicę wybudowano z drewna, w konstrukcji słupowej. W jednoprzestrzennym wnętrzu zawieszono dwa dzwony.

Obiekty dostępne.

Oprac. Barbara Potera, OT NID Rzeszów, 06-04-2017 r.

Bibliografia

  • Leksykon drewnianej architektury sakralnej województwa podkarpackiego, Rzeszów 2015
  • Karta ewidencyjna, Cerkiew gr.-kat. fil. p.w. Świątyni NMP, ob. kościół rzym.-kat. p.w. Narodzenia NMP, oprac.: Łamarz R., 2007, Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków Delegatury w Przemyślu
  • Kurek J., Drewniane dzwonnice cerkiewne dawnego województwa przemyskiego, Kraków 2013

Informacje ogólne

  • Rodzaj: cerkiew
  • Chronologia: 1923 - 1926
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Kormanice
  • Lokalizacja: woj. podkarpackie, pow. przemyski, gmina Fredropol
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy