Lamus plebański, Knyszyn
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Cenny zabytek ludowego budownictwa drewnianego, jeden z nielicznych zachowanych do dziś lamusów podcieniowych w woj. podlaskim.

Historia

Zabudowania plebańskie, w skład których wchodziła drewniana plebania, murowana szkoła parafialna (1802), dwa lamusy, stodoła, stajnie, wozownia i dom dla wikariusza usytuowane były po zach. stronie kościoła. Lamus wybudowano w 1818 roku. Podczas wojen nie uległ zniszczeniu. W 1953 r. budynek przeszedł remont. Wymieniono wówczas zmurszałe części ścian, naprawiono belki podcieni, wzmocniono konstrukcję dachową, a dach pokryto gontem. Ostatni remont w 1996 r. obejmował naprawę ścian i położenie nowego gontu. W najbliższym czasie obiekt zostanie translokowany bliżej ul. Kościelnej i ustawiony do niej frontem.

Opis

Lamus usytuowany na terenie zabudowań plebańskich na zach. od kościoła. Ustawiony szczytem do ul. Kościelnej, elewacją frontową skierowany na wsch. Budownictwo ludowe.

Wzniesiony na rzucie prostokąta, z podcieniem wzdłużnym przed ścianą frontową, dwutraktowy. Budynek nakryty wysokim dachem czterospadowym pokrytym gontem, z niewielką lukarną powiekową w centralnej części połaci dachu od strony frontowej. Zbudowany z drewna z użyciem drewnianych kołków, w konstrukcji zrębowej i sumikowo-łątkowej, zwęgłowany na jaskółczy ogon, węgły bez ostatków, częściowo odeskowane. Podcień złożony z sześciu słupów o przekroju kwadratowym, wzmocnionych zastrzałami. Na osi środkowej prostokątny otwór drzwiowy osadzony w węgarach. Drzwi jednoskrzydłowe, spągowe. Wnętrze z sienią na osi, z której wejście do dwóch pomieszczeń od pn. i do jednego dużego - od pd. W głębi sieni umieszczone schody prowadzące na strych. W ścianach małe prostokątne okienka szczelinowe wycięte w zrębie.

Obiekt dostępny dla zwiedzających z zewnątrz po uzgodnieniu z ks. proboszczem.

Oprac. Joanna Kotyńska-Stetkiewicz, OT NID w Białymstoku, 25-11-2015 r.

Bibliografia

  • Karta ewidencyjna, Lamus plebański. Knyszyn, oprac. Litwin M., 1978, Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Białymstoku oraz Archiwum Narodowego Instytutu Dziedzictwa w Warszawie.
  • Walkiewicz A., Knyszyn. Kościół parafialny pw. św. Jana Apostoła i Ewangelisty. Dokumentacja historyczno-architektoniczna, Białystok 1991, mps PPKZ w Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Białymstoku.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: budynek gospodarczy
  • Chronologia: 1818 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Kościelna 3, Knyszyn
  • Lokalizacja: woj. podlaskie, pow. moniecki, gmina Knyszyn - miasto
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy