Zakład Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych, obecnie Urząd Miasta, Gdynia
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Zakład Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych, obecnie Urząd Miasta

Gdynia

photo

Jeden z symboli modernistycznej architektury Gdyni. Funkcjonalizm ekspresyjny.

Historia

Budynek biurowo-usługowy Zakładu Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych w Poznaniu (potem ZUS) zaprojektowany w 1934 r. przez warszawskiego architekta Romana Piotrowskiego, zrealizowany w latach 1935 - 1936. Od 1951 roku budynek Polskich Linii Oceanicznych. W przyziemiu budynku mieściły się sklepy i jedna z najsłynniejszych gdyńskich kawiarni tamtych lat - „Cafe Bałtyk”.

Opis

Prestiżowa inwestycja zakładu ubezpieczeń została osadzona w narożu kwartału zabudowy nowej tkanki miejskiej w bezpośrednim sąsiedztwie dworca kolejowego, przy głównej arterii miejskiej prowadzącej na Skwer Kościuszki i Molo południowe. Jest to jeden z najbardziej charakterystycznych obiektów modernistycznej Gdyni. Przez skalę zabudowy i zestawienie brył o różnych wysokościach oraz wyeksponowanie zaokrąglonej części kojarzy się z okrętem, co w przypadku architektury modernistycznej w Gdyni jest charakterystyczne. Budynek wyeksponowano w narożnej parceli, jest dominantą w ciągu zabudowy obydwu ulic. Cylindryczny narożnik wpisany został w naroże skrzyżowania ulic: 10-go Lutego i 3-go Maja. Zaprojektowany na rzucie litery L, posiada dwie dynamicznie zestawione ze sobą bryły: wyższą, o kształcie stojącego prostopadłościanu i prostokąta oraz niższą wydłużoną część zakończoną cylindrycznym narożnikiem wysuniętym do przodu przed linię zabudowy od strony ul. 3-go Maja. Budynek jest w części niższej jest 5-ciokondygnacyjny, a w części wyższej - 7-mio kondygnacyjny. Kompozycję uzupełnia parterowa także cylindrycznie zakończona część budynku przystawiona do prostopadłościennej, wyższej bryły od strony ul. 3-go Maja. Szerokie pasy przeszkleń okiennych biegnące wzdłużnie na przemian z gładką, jasną elewacją sprawiają imponujące wrażenie. Kondygnację przyziemia obłożono płytami z czarnego granitu, natomiast płyty jasnego piaskowca pokrywają na górnych kondygnacjach, co odcina optycznie budynek od arterii, przy której stoi. Budynek ten jest zaprojektowany i powiązany formalnie z sąsiednim budynkiem mieszkalnym (stojącym przy ul. 3-go Maja 22/24).

Obiekt dostępny przez cały rok, możliwość zwiedzania w godzinach urzędowania w dni powszednie.

Oprac. Dorota Hryszkiewicz-Kahlau, OT NID w Gdańsku, 30.06.2014 r.

Bibliografia

  • Sołtysik M.J., Gdynia miasto dwudziestolecia międzywojennego, urbanistyka i architektura, Warszawa 1993;
  • Sołtysik M.J., Na styku dwóch epok. Architektura gdyńskich kamienic okresu międzywojennego, Gdynia 2003, s. 329-333;
  • Sołtysik M.J., Modernistyczna Gdynia - dziedzictwo lat międzywojennych, [w:] Renowacje i zabytki 2010, nr 4 (36), s.60-73;
  • http://pl.wikipedia.org/wiki/Architektura_Gdyni
  • http://pl.wikipedia.org/wiki/Budynek_biurowy_ZUS_w_Gdyni

Informacje ogólne

  • Rodzaj: budynek użyteczności publicznej
  • Chronologia: 1 poł. XX w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: 10 Lutego 24, Gdynia
  • Lokalizacja: woj. pomorskie, pow. Gdynia, gmina Gdynia
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy