Siedziba Narodowego Banku Polskiego, I Oddział Miejski w Gdyni, Gdynia
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Siedziba Narodowego Banku Polskiego, I Oddział Miejski w Gdyni

Gdynia

photo

Prezentuje cechy klasycyzmu akademickiego lat dwudziestych łącząc interesujący plastycznie wystrój elewacji z hallem i główną salą bankową.

Historia

Budynek należał do Narodowego Banku Polskiego. Zaprojektowany w 1927 r. a zbudowany w latach 1928-29. Projekt autorstwa inż. arch. Stanisława Filasiewicza z Warszawy.

Opis

Obiekt u zbiegu ulic 3 Maja i 10 Lutego, w doskonałej lokalizacji w centrum miasta, na działce, która nie została całkowicie zabudowana. Po wschodniej stronie banku urządzono ogródek odgrodzony od ulicy murowanym ogrodzeniem (być może projektowano w przyszłości zabudowę wolnej części działki). Obiekt ma rzut litery L i składa się z dwóch równych prostokątów nałożonych na siebie pod kątem nieco większym niż 90 stopni, tak, że tworzą wspólne naroże. W tej części wspólnej (na planie kwadratu) umieszczono salę bankową, natomiast w skrzydle północnym biura, a niższym skrzydle wschodnim - mieszkania dla pracowników. Część główna - bankowa jest trzykondygnacyjna, ale zawiera piano nobile wysokości dwóch kondygnacji, natomiast skrzydło północne jest równe mu wysokością, ale czterokondygnacyjne. Część mieszkalna jest niższa, choć w planach przewidziano ją jako czterokondygnacyjną. Obie elewacje skrzydeł budynku są czteroosiowe i opracowane zostały analogicznie, różnicę stanowi jedynie nierówna wysokość obydwu części. Stanowią one symetryczny układ względem narożnej części głównej. Ma ona elewację pięcioosiową, z narożnym portykiem wgłębnym, dostępnym przez dwie filarowe arkady. Na ostatniej kondygnacji umieszczono na osi arkadowego wejścia narożny taras z kamienną balustradą tralkową. Elewacje w kondygnacja przyziemia są dekoracyjnie boniowane poziomymi pasami, które przechodzą w bonie arkad wejściowych w narożu. Gzymsy wydzielają zgodnie piano nobile w narożu i przechodzą dalej w elewacje obu skrzydeł gdzie obejmują dwie kondygnacje (dwa pasy otworów okiennych). Gzyms koronujący ma charakter klasycznego belkowania z mutulami. Nad nim znajduje się attykowa, najwyższa kondygnacja (tylko nad częścią główną i północną). Dach na budynku jest płaski, kryty papą, więźba drewniana. Posadzki - sali głównej - marmurowa, natomiast w przejeździe posadzka terakotowa. Podłogi w pozostałych pomieszczeniach i korytarzach- drewniany parkiet. Schody trójbiegowe, żelbetowe monolityczne, wykładane marmurem z marmurową balustradą. Drzwi dębowe - w przyziemi części głównej drzwi obrotowe ramowo-płycinowe, dębowe, szklone szkłem kryształowym. Pozostałe drzwi rozwierane, jedno i dwuskrzydłowe, ramowo-płycinowe, dębowe, szklone szkłem kryształowym.

Wnętrza zachowały swój pierwotny, bogaty wystrój nawiązujący do XIX wiecznego klasycyzmu.

Obiekt nieużytkowany, niedostępny.

Oprac. Dorota Hryszkiewicz-Kahlau, OT NID w Gdańsku, 28.05.2015 r.

Bibliografia

  • Sołtysik M.J., Studium architektoniczno-urbanistycznej waloryzacji Gdyni do roku 1939 w granicach administracyjnych miasta z roku 1970, cz.II, osadnictwo przedmiejskie i miasto, t.2. waloryzacja Śródmieścia; Gdańsk, 1986;
  • Sołtysik M.J., Na styku dwóch epok. Architektura gdyńskich kamienic okresu międzywojennego, Gdynia 2003;
  • Sołtysik M.J., Modernistyczna Gdynia - dziedzictwo lat międzywojennych, [w:] Renowacje i zabytki 2010, nr 4 (36), s.60-73;
  • Karta ewidencyjna, Bank, Jacek Lewiński, 1983 r.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: budynek użyteczności publicznej
  • Chronologia: 1 poł. XX w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: 3-go Maja 25, 10 Lutego 20/22 , Gdynia
  • Lokalizacja: woj. pomorskie, pow. Gdynia, gmina Gdynia
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy