stanowisko archeologiczne nr 1 - obozowisko i osada wielokulturowa, Prędocin
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

stanowisko archeologiczne nr 1 - obozowisko i osada wielokulturowa

Prędocin

Epoka kamienia, mezolit - 1399 r.
photo

Osada wielokulturowa w Prędocinie jest archeologicznym reliktem informującym współczesnych o pradziejach Śląska. Jest ważnym materialnym źródłem pomnażającym naszą wiedzę o pradziejach tego regionu.

Historia

Stanowisko zostało odkryte w latach 30-tych XX wieku. badacze niemieccy znaleźli wyroby krzemienne datowane na środkową i młodszą epokę kamienia oraz fragmenty ceramiki datowane na neolit (kultura pucharów lejowatych), II okres epoki brązu (kultura przedłużycka), V okres epoki brązu i okres halsztacki (kultura łużycka) oraz okres wczesnośredniowieczny i średniowieczny. Stanowisko zarejestrowano jako Kruszyna nr 1. Zabytki z tych badań zaginęły. Prospekcje powierzchniowe wykonane przez w 1964 r. przez Z. Bagniewskiego z Uniwersytetu Wrocławskiego i w 1987 r. (badania systemem AZP) przez P. Kubowa z Muzeum Piastów Śląskich w Brzegu, potwierdziły istnienie zabytku archeologicznego. Stanowisko zarejestrowano jako Prędocin nr 1. W 1991 roku badania sondażowe przeprowadziła prof. I. Lasak z Uniwersytetu Wrocławskiego.

Opis

Usytuowanie zabytku: obiekt zlokalizowany jest na gruntach pomiędzy szosą z Prędocina do Kruszyny, około 500 m na wschód od mostu kratownicowego nad kanałem Odry, około 200 m na północ od kanału Odra, w obrębie dawnej piaszczystej terasy starorzecza Odry. Stanowisko prawdopodobnie zostało w dużej części zniszczone eksploatacją kruszywa. Obecnie teren nieużytku porośnięty lasem.  

Opis stanowiska: obozowisko i osada wielokulturowa położone były onegdaj na polach ornych (obecnie jest to obszar nieużytku po wybierzyskach porośnięty drzewami i krzewami) rozciągających się na lekko wyniesionej piaszczystej terasie starorzecza Odry, na działkach gruntowych nr 11, nr 265/2 i sąsiednich. Teren ten został zniszczony eksploatacją kruszywa. Być może relikty obozowiska oraz pradziejowych i średniowiecznych jam osadniczych zalegają pod warstwą humusu. Artefakty archeologiczne zostały odkryte na powierzchni ówczesnych pól. 

Stan i wyniki badań archeologicznych: stanowisko archeologiczne, obozowisko i osada, było wielokrotnie badane powierzchniowo oraz sondażowo. W latach 30-tych XX w. odkryli je badacze niemieccy. Według informacji archiwalnych znaleźli oni zabytki krzemienne datowane na mezolit i neolit oraz fragmenty naczyń glinianych datowanych na neolit (kultura pucharów lejowatych), II okres epoki brązu (kultura przedłużycka), V okres epoki brązu i okres halsztacki (kultura łużycka) oraz okres wczesnośredniowieczny i średniowieczny. Stanowisko zarejestrowano wówczas jako Kruszyna nr 1. Zabytki z tych badań zaginęły. W 1964 r. Z. Bagniewski w ramach badań weryfikacyjnych penetrując pola znalazł na powierzchni kilka fragmentów naczyń glinianych datowanych na okres średniowieczny. W 1987 r. w ramach badań Archeologicznego Zdjęcia Polski powierzchniową penetrację pól przeprowadził P. Kubów. Znalazł on dwa fragmenty naczyń glinianych, które prof. St. Pazda określił jako pradziejowe. Stanowisko zarejestrowano jako Prędocin nr 1. W 1991 roku badania sondażowe przeprowadziła prof. I. Lasak z Uniwersytetu Wrocławskiego. Artefakty archeologiczne zostały odkryte na powierzchni ówczesnych pól. Wydaje się, że stanowisko zostało w dużej części zniszczone eksploatacją kruszywa, a obecnie obszar jest nieużytkiem porośnięty drzewami.

Stanowisko położone jest na gruntach prywatnych. Teren ogólnie dostępny.

Oprac. Krzysztof Spychała, NID OT Opole

Bibliografia

  • Altschlesien, t.6, z.2, 1936, s.388;
  • Altschlesische Blätter 1928, nr 5, s. 80; tamże 1931, nr 3, s. 43; tamże, 1938, nr 6, s. 224;
  • Bagniewski Z., Sprawozdanie z badań powierzchniowych i weryfikacyjnych stanowisk na terenie zachodniej części powiatu brzeskiego [w:] Terenowe badania archeologiczne na Opolszczyźnie. Rok 1964, Opole 1964, s. 40;
  • Macewicz K., Archeologiczne prace konserwatorskie badania archeologiczne na terenie województwa opolskiego w latach 1961-1964 [w:] Opolski Rocznik Muzealny, t. II, Opole 1966, tabela s. 168;  
  • Kaźmierczyk J., Macewicz K., Wuszkan S., Studia i materiały do osadnictwa Opolszczyzny wczesnośredniowiecznej, Opole 1977, s. 405-406, poz. 355;
  • Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Opolu: teczka rejestru nr A-28/65, Karta Ewidencji Stanowiska Archeologicznego Prędocin nr 1, AZP 3/86-33, zbiór i księga inwentarzowa poz. nr 641, poz. nr 2859;
  • Archiwum Muzeum Archeologicznego we Wrocławiu, mapy w skali 1:25ooo;
  • Wojewódzkie Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Wydział Samorządowy Prowincji Śląskiej, sygn. 668,  teczka Schönau, stan. 1;
  • Zbiory Katedry Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego, Prędocin stan. 1, pow. brzeski. 
     

Informacje ogólne

  • Rodzaj: inne
  • Chronologia: Epoka kamienia, mezolit - 1399 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Prędocin
  • Lokalizacja: woj. opolskie, pow. brzeski, gmina Skarbimierz
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy