Historia

Parafia Czermno została utworzona w XIV wieku z parafii fałkowskiej. Czermno było wówczas wsią szlachecką należącą do Czermińskich. Najprawdopodobniej wystawili i uposażyli oni drewniany kościół, który w XIV wieku zastał erygowany przez arcybiskupa gnieźnieńskiego jako parafialny p.w. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny i św. Mikołaja. Fundatorem tego pierwszego kościoła był Leonard Czermiński, dziedzic wsi Czermno. W 1580 roku świątynia uległa zniszczeniu, w jej miejsce wzniesiono kolejny drewniany kościół, który przez następne lata służył miejscowej ludności. W 1655 roku kościół parafialny został zniszczony w sporej części przez wojska szwedzkie, które po bitwie pod Żarnowem przechodziły przez Czermno. Następna drewniana świątynia powstała w 1757 roku, z fundacji Antoniego Kraszkowskiego.

Obecny kościół parafialny został wzniesiony w latach 1878–1881 według projektu Józefa Hussa oraz Edwarda Cichockiego, który wspólnie przyczynili się do powstania eklektycznej świątyni. Fundatorem był dziedzic Stanisław Jakubowski, a następnie jego rodzina. Nowa świątynia została wybudowana jako obiekt murowany z kamienia, tynkowany, jednonawowy i orientowany, z prezbiterium skierowanym ku wschodowi. Kaplica przedpogrzebowa przy kościele parafialnym została wzniesiona na tzw. cmentarzu przykościelnym około 1880 roku. Uroczystej konsekracji kościoła dokonał 20 czerwca 1919 roku biskup Paweł Kubicki, sufragan sandomierski. W 2004 roku wymieniono więźbę dachową oraz pokryto dach nową blachą tytanowo-cynkową. W 2005 roku wykonano prace konserwatorskie wewnątrz kaplicy, które polegały na wymienię tynków na renowacyjne oraz odmalowano całe wnętrze. 

Opis

Zespół kościoła parafialnego i kaplicy przedpogrzebowej w Czermnie zlokalizowany jest w centrum wsi, przy ul. Kościelnej. Kaplica przedpogrzebowa zlokalizowana jest po południowej stronie muru otaczającego plac przykościelny i dawny cmentarz. Obiekt jest murowany z kamienia i cegły, od zewnątrz w całości otynkowany. Kaplica jednoprzestrzenna, założona na planie lekko wydłużonego prostokąta. Bryła ukształtowana symetrycznie, nakryta dachem dwuspadowym, krytym gładką blachą tytanowo-cynkową. Ponad trójkątnym szczytem od strony północnej wznosi się kamienny, graniasty obelisk zwieńczony metalowym krzyżem. Elewacje zewnętrzne są tynkowane, otwory okienne w elewacjach wschodniej i zachodniej niewielkie, zamknięte półkoliście.

W elewacji północnej znajduje się prostokątny otwór drzwiowy, flankowany dwiema parami pilastrów, na których wspiera się gzyms koronujący oraz trójkątny szczyt z rozetą. Stolarka okienna drewniana, wielokwaterowa, a drzwi drewniane, dwuskrzydłowe. Wnętrze jednoprzestrzenne, nakryte drewnianym stropem, ściany malowane jednolicie. Oświetlenie zapewniają dwa okna umieszczone w elewacjach wschodniej i zachodniej. Kaplica jest pozbawiona stałego wyposażenia.

Zabytek dostępny. Możliwość zwiedzania po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicznym z proboszczem.

Oprac. Wioletta Jankowska, OT NID w Kielcach, 27.02.2026 r.