Historia

W XVIII wieku działka zajęta była pod ogrody należące do posesji zlokalizowanych po przeciwnej stronie ulicy Warszawskiej. Najstarszymi właścicielami tych gruntów byli blacharz Johan Schlaettcher i wdowa Kozłowska. Po 1802 roku posesję przejęły władze administracyjne prowincji Prusy Nowowschodnich. Prowadziły one prace regulacyjno-porządkowe, zmierzające do przekształcenia tej części Białegostoku w dzielnicę urzędniczą. Kolejnym właścicielem nieruchomości był Jakub Gebhardt, kasjer w Głównej Kasie Krajowej. Przed 1807 rokiem zbudował on piętrowy murowany dom, boczną oficynę z muru pruskiego oraz kilku obiektów stojących na zapleczu posesji. Po śmierci Gebhardta około 1851 roku dom i działkę wystawiono na publiczną licytację. W 1853 roku licytację wygrał zamożny kupiec Dawid Halpern. Dokładna data budowy obecnej piętrowej kamienicy przez Dawida Halperna nie jest znana. Jej istnienie poświadczone jest dopiero w 1901 roku. W akcie zastawu odnotowano, że posesja przy ulicy Warszawskiej składała się z: piętrowej kamienicy, dwukondygnacyjnej oficyny, kilku budynków gospodarczych oraz rozległego ogrodu. W 1897 roku w kamienicy mieścił się sklep cukierniczy M. Andrzejewa, następnie gabinet dentystyczny Joannika Pohodina i magazyn sukni damskich Anny Gordiuk. W okresie międzywojennym były tu głównie mieszkania pod wynajem oraz kilka lokali handlowych. Przez długi czas działała tu sprzedaż towarów galanteryjnych i papierniczych Cypory Zuce. Po 1985 roku dobudowano do elewacji bocznej (północno-zachodniej) współczesny budynek nr 34. W latach 2016-2017 elewacje kamienicy oczyszczono i pomalowano. Obecnie stanowi własność prywatną, pełni funkcję handlowo-usługową. 

Opis    

Kamienica usytuowana kalenicowo, w zwartej zabudowie południowej pierzei ulicy Warszawskiej. Murowana z cegły, tynkowana, dwukondygnacyjna, na rzucie prostokąta, podpiwniczona, z użytkowym poddaszem, nakryta dachem dwuspadowym. Elewacja frontowa (północno-wschodnia): siedmioosiowa, na cokole obłożonym kamienna okładziną, od góry zabezpieczony blachą. W przyziemiu na osi środkowej i na osi pierwszej od północnego zachodu prostokątny otwór zakończony łukiem pełnym, prowadzący do niewielkiego otwartego przedsionka z wielostopniowymi schodami. Drzwi wejściowe prostokątne, współczesne. Na pozostałych osiach w obu kondygnacjach prostokątne otwory okienne, w których okna dwuskrzydłowe z nadślemieniem. Kondygnacje podzielone płaskim gzymsem kordonowym, z uskokiem. W połaci dachowej pięć lukarn: murowanych z białej cegły, przykrytych daszkiem dwuspadowym, w których okna dwuskrzydłowe, otwór okienny obmurowany czerwoną cegłą. Elewacja tylna (południowo-zachodnia) przebudowana. Teren przed elewacją tylną zagrodzony metalowym płotem. Do przyziemia dobudowany szeroki taras, z użytkowym podziemiem. Cokół murowany z cegły. Elewacja tylna siedmioosiowa, na osiach prostokątne otwory okienne. W południowo zachodniej połaci dachowej murowana z białej cegły facjata, w której prostokątny otwór okienny, obmurowany czerwoną cegłą dziurawką, drugi otwór zamurowany. Po bokach facjaty szerokie lukarny: murowane z białej cegły, przykryte daszkiem jednospadowym, w których po dwa okna dwuskrzydłowe, otwór okienny obmurowany czerwoną cegłą dziurawką. Przez środek przeprowadzony otynkowany komin wentylacyjny. Południowy narożnik obmurowany żółta cegłą. Elewacja tylna zwieńczona ceglanym gzymsem schodkowym.  Do elewacji bocznej (południowo wschodniej) przylega zabytkowa kamienica nr 38. Do elewacji bocznej (północno-zachodniej) został dobudowany w latach 90. XX wieku współczesny budynek nr 34. 

Obiekt jest częściowo dostępny dla zwiedzających z zewnątrz. 

Oprac. Katarzyna Niedźwiecka, OT w Białymstoku, 04.08.2026 rok

Bibliografia    

• Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. 12, województwo podlaskie (białostockie), z. 2, Miasto Białystok, pod red. M. Zglińskiego i K. Kolendo-Korczak, Warszawa 2015, s. 222.
• Lechowski A., Białystok. Przewodnik historyczny, Ulica Warszawska cz. 2, Białystok 2006, s. 17-18. 
• Wróbel W., Warszawska 36 w Białymstoku. Dom kasjera Gebhardta, 3 lutego 2017 r. https://plus.poranny.pl/warszawska-36-wbialymstoku-dom-kasjera-gebhardta/ar/11739756 (dostęp: 31.07.2026)
• Wróbel W., Ulica Warszawska 36. Kamienica rodu Halpernów, 8 lutego 2017 r. https://plus.poranny.pl/ulica-warszawska-36-kamienica-rodu-halpernow/ar/11758634 (dostęp: 31.07.2026)